Trong bối cảnh già hóa dân số đang trở thành thách thức lớn, Bộ Y tế đã đưa ra những đề xuất mang tính đột phá trong dự thảo Luật Dân số nhằm điều chỉnh mức sinh phù hợp giữa các vùng miền. Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là chính sách khuyến khích tài chính trực tiếp cho các cặp vợ chồng sinh đủ hai con tại những khu vực có mức sinh thấp.

Chính sách khuyến khích sinh đủ hai con tại 21 tỉnh thành

Theo quy định tại Thông tư 01/2021/TT-BYT, Nhà nước ưu tiên thực hiện các biện pháp khuyến khích cặp vợ chồng sinh đủ hai con ở vùng có mức sinh thấp. Danh sách này bao gồm 21 tỉnh, thành phố được xác định tại Quyết định 588/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cụ thể, các địa phương nằm trong diện ưu tiên bao gồm: TP. Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Hậu Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Khánh Hòa, Long An, Bạc Liêu, Tây Ninh, Sóc Trăng, Cà Mau, Đồng Nai, Bình Thuận, Tiền Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang, Bến Tre, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Kiên Giang.

"Nhà nước hỗ trợ một lần bằng tiền ít nhất tương đương một lần mức lương tối thiểu vùng khi phụ nữ sinh con thứ nhất; ít nhất tương đương hai lần mức lương tối thiểu vùng khi phụ nữ sinh con thứ hai tại các vùng có mức sinh thấp."

Mức thưởng gần 10 triệu đồng được tính toán như thế nào?

Tại thời điểm tháng 10/2021, mức lương tối thiểu vùng đang được áp dụng theo quy định tại Nghị định 90/2019/NĐ-CP. Theo đó, mức lương tối thiểu vùng I là 4.420.000 đồng/tháng.

Nếu đề xuất hỗ trợ hai lần mức lương tối thiểu vùng cho con thứ hai được thông qua, phụ nữ sinh con tại các khu vực thuộc vùng I (như TP. Hồ Chí Minh, các quận thuộc Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai...) có thể nhận được mức hỗ trợ lên đến 8.840.000 đồng (gần 9 triệu đồng). Đối với các vùng khác, mức hỗ trợ cũng sẽ dao động từ 6,1 triệu đến 7,8 triệu đồng tùy theo phân loại vùng kinh tế.

Hỗ trợ toàn diện về giáo dục và nhà ở xã hội

Không chỉ dừng lại ở việc thưởng tiền mặt, dự thảo Luật Dân số còn mở rộng các hình thức hỗ trợ phi tài chính nhằm giảm bớt gánh nặng nuôi dạy con cái cho các gia đình. Các cặp vợ chồng cam kết sinh đủ hai con tại vùng mức sinh thấp sẽ được hưởng các quyền lợi đặc biệt:

• Về giáo dục: Hỗ trợ học tập tại trường mầm non, tiểu học công lập; miễn học phí trung học cơ sở.
• Về nhà ở: Được ưu tiên hỗ trợ về nhà ở xã hội theo quy định của Luật Nhà ở 2014. Cụ thể, các cặp vợ chồng sinh đủ hai con và cam kết không sinh thêm sẽ được bổ sung vào đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Quyền tự quyết về số lượng con của cặp vợ chồng

Một thay đổi mang tính nhân văn trong dự thảo Luật Dân số là việc khẳng định quyền tự quyết của mỗi cá nhân và cặp vợ chồng. Thay vì những quy định cứng nhắc về việc "sinh một hoặc hai con" như trước đây, pháp luật hướng tới việc tôn trọng sự chủ động, tự nguyện của người dân.

Mỗi cặp vợ chồng có quyền quyết định thời gian sinh con, số lượng con và khoảng cách giữa các lần sinh sao cho phù hợp với điều kiện sức khỏe, kinh tế và khả năng nuôi dạy. Tuy nhiên, Nhà nước vẫn khuyến khích việc duy trì mức sinh thay thế để đảm bảo sự phát triển bền vững của quốc gia.

Tóm lại, những đề xuất mới này không chỉ là sự hỗ trợ về mặt tài chính mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với công tác dân số, giúp các gia đình yên tâm hơn trong việc thực hiện thiên chức làm cha mẹ và đóng góp vào sự ổn định cơ cấu dân số trong tương lai.