Từ ngày 01/4/2023, quy trình thu và quản lý bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đã có những điều chỉnh đáng kể. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính của doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

Thay đổi căn bản về phương thức đóng bảo hiểm thất nghiệp

Điểm mới đáng chú ý nhất nằm ở phương thức đóng. Theo quy định tại Quyết định 490/QĐ-BHXH, tất cả người sử dụng lao động hiện nay đều phải thực hiện việc đóng bảo hiểm thất nghiệp và trích tiền lương của người lao động hằng tháng để đóng cùng một lúc vào Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp.

Kế toán doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý thời hạn đóng bảo hiểm hằng tháng (ảnh minh họa)

Đây là một sự thay đổi lớn so với quy định trước đây. Trước đó, các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể hay tổ hợp tác hoạt động trong các lĩnh vực đặc thù như nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo sản phẩm hoặc theo khoán vốn có thể đăng ký phương thức đóng linh hoạt hơn (03 hoặc 06 tháng một lần). Tuy nhiên, với quy định mới, tính đồng nhất trong việc đóng nộp đã được thiết lập nhằm đảm bảo tính kịp thời cho quỹ an sinh.

"Người sử dụng lao động đóng bảo hiểm thất nghiệp và trích tiền lương của người lao động hằng tháng để đóng cùng một lúc vào Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp." - Trích nội dung hướng dẫn tại Quyết định 490/QĐ-BHXH.

Siết chặt thời hạn lập và gửi báo cáo quản lý thu

Bên cạnh phương thức đóng, cơ quan Bảo hiểm xã hội cũng yêu cầu khắt khe hơn về thời hạn lập và gửi báo cáo về quản lý thu, cấp sổ BHXH và thẻ BHYT. Điều này giúp hệ thống dữ liệu được cập nhật liên tục, phục vụ tốt hơn cho việc tra cứu và giải quyết chế độ.

Việc quản lý sổ BHXH và thẻ BHYT được thực hiện nghiêm ngặt theo các mốc thời gian báo cáo (ảnh minh họa)

Cụ thể, lộ trình báo cáo được phân cấp rõ ràng:

• Đối với BHXH cấp huyện gửi báo cáo cho tỉnh: Báo cáo tháng phải gửi trước ngày 05 của tháng sau; báo cáo quý trước ngày 10 tháng đầu quý sau và báo cáo năm trước ngày 25/01 năm kế tiếp.
• Đối với BHXH cấp tỉnh gửi báo cáo cho BHXH Việt Nam: Các mốc thời gian tương ứng là ngày 05 hàng tháng, ngày 10 đầu quý và ngày 25/01 hàng năm.

Lời khuyên cho doanh nghiệp và người lao động

Việc chuyển sang phương thức đóng hằng tháng bắt buộc đòi hỏi bộ phận kế toán và nhân sự của doanh nghiệp phải rà soát lại dòng tiền và quy trình trích lương. Việc chậm nộp không chỉ dẫn đến nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn làm gián đoạn quá trình tham gia bảo hiểm của người lao động, gây khó khăn khi họ cần hưởng các trợ cấp thất nghiệp hoặc các chế độ an sinh khác.

Người lao động cũng nên chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm của mình thông qua ứng dụng VssID để đảm bảo quyền lợi được thực thi đúng theo tinh thần của Luật Việc làm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành.