Ngày 19/05/2017, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 66/2017/NĐ-CP quy định về điều kiện kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị. Đây là một bước đi quan trọng nhằm lấp đầy khoảng trống pháp lý trong việc quản lý các thiết bị công nghệ cao có khả năng xâm phạm quyền riêng tư và an ninh quốc gia.

Những cơ sở nào được phép kinh doanh thiết bị ngụy trang?

Theo quy định tại Nghị định 66/2017/NĐ-CP, hoạt động kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang không phải là ngành nghề kinh doanh đại trà. Chỉ những cơ sở đáp ứng đầy đủ các điều kiện về an ninh, trật tự mới được phép hoạt động, bao gồm:

• Cơ sở thuộc Bộ Công an được cơ quan có thẩm quyền của Bộ Công an cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự.
• Cơ sở thuộc Bộ Quốc phòng được cơ quan có thẩm quyền của Bộ Quốc phòng cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự.
• Các cơ sở khác không thuộc hai Bộ trên nhưng phải được cơ quan có thẩm quyền của Bộ Công an thẩm định và cấp phép chính thức.

Việc giới hạn chủ thể kinh doanh cho thấy tính chất đặc thù và nhạy cảm của các loại thiết bị này đối với công tác bảo vệ an ninh chính trị và trật tự xã hội.

Đối tượng nào được phép mua và sử dụng thiết bị bí mật?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 66/2017/NĐ-CP là quy định về đối tượng khách hàng. Các cơ sở kinh doanh chỉ được phép bán thiết bị, phần mềm ngụy trang cho các đối tượng được pháp luật cho phép sử dụng biện pháp ghi âm, ghi hình bí mật, cụ thể:

1. Các cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.
2. Các cơ quan có trách nhiệm thi hành biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Điều này đồng nghĩa với việc cá nhân, tổ chức thông thường không được phép mua sắm và sử dụng các thiết bị này cho mục đích riêng tư. Mọi hành vi mua bán, sử dụng trái phép đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Tiêu chuẩn khắt khe đối với nhân viên và quy trình tiêu hủy

Không chỉ quản lý về mặt thiết bị, Nghị định 66/2017/NĐ-CP còn đặt ra các tiêu chuẩn nhân sự nghiêm ngặt cho các cơ sở kinh doanh. Nhân viên làm việc tại đây phải:

• Từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
• Không nghiện ma túy và có lý lịch trong sạch.
• Không thuộc các trường hợp đang bị điều tra, truy tố, xét xử hoặc đang trong thời gian chấp hành án phạt, cải tạo không giam giữ.

Đặc biệt, khi các thiết bị hoặc phần mềm ngụy trang bị hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng, cơ sở kinh doanh không được tự ý vứt bỏ mà phải tổ chức tiêu hủy theo quy trình nghiêm ngặt để tránh rò rỉ công nghệ hoặc bị lợi dụng vào mục đích xấu.

Nghị định 66/2017/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/07/2017. Việc ban hành nghị định này được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc, ngăn chặn tình trạng tràn lan các thiết bị nghe lén, quay lén trên thị trường tự do, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và an ninh quốc gia.