Thực hiện chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo tinh thần của Nghị quyết 18-NQ/TW năm 2017, Bộ Nội vụ đã có những động thái quyết liệt trong việc hướng dẫn các địa phương rà soát và thí điểm hợp nhất các cơ quan chuyên môn.

Thí điểm hợp nhất tại cấp tỉnh: Hướng tới mô hình quản lý đa ngành, đa lĩnh vực

Tại cấp tỉnh, Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương nghiên cứu và đăng ký thí điểm hợp nhất các sở có chức năng, nhiệm vụ gần nhau hoặc có mối liên hệ chặt chẽ trong quản lý nhà nước. Đây là bước đi nhằm giảm bớt các đầu mối trung gian, tập trung nguồn lực và nâng cao tính chuyên nghiệp trong công tác tham mưu. Cụ thể các mô hình thí điểm bao gồm:

• Hợp nhất Sở Tài chính với Sở Kế hoạch và Đầu tư: Thành lập Sở Tài chính và Kế hoạch. Cơ quan mới này sẽ chịu trách nhiệm tham mưu tổng hợp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về các lĩnh vực tài chính, ngân sách, quy hoạch, kế hoạch và đầu tư phát triển trên địa bàn.
• Hợp nhất Sở Nội vụ với Ban Tổ chức tỉnh ủy, thành ủy: Thành lập Cơ quan Tổ chức - Nội vụ cấp tỉnh. Đây là mô hình hợp nhất giữa cơ quan Đảng và cơ quan Nhà nước nhằm thống nhất đầu mối quản lý về công tác tổ chức bộ máy, biên chế và cán bộ trong toàn hệ thống chính trị tại địa phương.

Cấp huyện: Tinh gọn đầu mối, giảm chồng chéo chức năng

Đối với cấp huyện, việc thí điểm được tập trung vào các cơ quan văn phòng và cơ quan kiểm tra, thanh tra để đảm bảo tính thống nhất và tiết kiệm nguồn lực, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc tổ chức chính quyền địa phương theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015:

• Hợp nhất Văn phòng HĐND và UBND với Văn phòng Huyện ủy: Thành lập Văn phòng cấp huyện. Việc này giúp giảm bớt các khâu trung gian, thống nhất công tác phục vụ, tham mưu cho cả khối Đảng và khối chính quyền, từ đó đẩy nhanh tiến độ xử lý công việc hành chính.
• Hợp nhất Thanh tra huyện với Ủy ban Kiểm tra cấp ủy cấp huyện: Thành lập Cơ quan Thanh tra - Kiểm tra cấp huyện. Mô hình này nhằm tăng cường hiệu quả công tác giám sát, kiểm tra và thanh tra, tránh tình trạng chồng chéo, trùng lặp trong việc thực thi nhiệm vụ đối với cùng một đối tượng quản lý.

Lộ trình và yêu cầu thực hiện từ Bộ Nội vụ

Bộ Nội vụ yêu cầu các Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cần chủ động rà soát, đánh giá thực trạng và xây dựng đề án cụ thể nếu có nguyện vọng thực hiện thí điểm. Thời hạn cuối cùng để các địa phương gửi văn bản đăng ký về Bộ Nội vụ là trước ngày 15/12/2019 để tổng hợp và báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

"Việc thí điểm hợp nhất phải đảm bảo nguyên tắc không làm gián đoạn các hoạt động quản lý nhà nước, đồng thời phải giải quyết tốt các vấn đề về nhân sự, chế độ chính sách cho cán bộ, công chức dôi dư sau khi sắp xếp."

Đây là một bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu tinh giản biên chế và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Việc thí điểm thành công sẽ là tiền đề để nhân rộng mô hình trên phạm vi cả nước trong những năm tiếp theo.