Việc tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế là một trong những biện pháp cưỡng chế mạnh mẽ nhằm đảm bảo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước. Với việc Luật Quản lý thuế 2019 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2020, các quy định về đối tượng và thủ tục tạm hoãn xuất cảnh đã có những điều chỉnh đáng chú ý mà người dân và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm.

1. Đối tượng bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định mới

Theo quy định tại Điều 66 Luật Quản lý thuế 2019, cá nhân chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của pháp luật về xuất cảnh, nhập cảnh. Cụ thể, các trường hợp bao gồm:

• Người nộp thuế thuộc trường hợp đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế.
• Người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
• Người Việt Nam định cư ở nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
• Người nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

Trích dẫn Điều 66 Luật Quản lý thuế 2019:
"1. Người nộp thuế thuộc trường hợp đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế; trường hợp chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của pháp luật về xuất cảnh, nhập cảnh."

2. Sự khác biệt so với Luật Quản lý thuế 2006

So với Luật Quản lý thuế 2006, quy định mới đã mở rộng và làm rõ hơn trách nhiệm của các bên liên quan. Trước đây, tại Điều 54 Luật Quản lý thuế 2006, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh có trách nhiệm dừng việc xuất cảnh của cá nhân dựa trên thông báo của cơ quan thuế.

Điểm mới nổi bật của Luật năm 2019 là bổ sung thêm đối tượng người nộp thuế đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Điều này cho thấy sự kiên quyết của Nhà nước trong việc xử lý các trường hợp chây ỳ, nợ đọng thuế kéo dài.

3. Bổ sung nhiều quyền lợi cho người nộp thuế

Bên cạnh các biện pháp siết chặt quản lý, Luật Quản lý thuế 2019 cũng mang đến những thay đổi tích cực, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế trong kỷ nguyên số:

• Giao dịch điện tử: Người nộp thuế được quyền sử dụng chứng từ điện tử trong mọi giao dịch với cơ quan thuế và các tổ chức liên quan, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.
• Miễn trừ trách nhiệm khi làm theo hướng dẫn: Một điểm cực kỳ nhân văn là người nộp thuế sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính, không tính tiền chậm nộp nếu thực hiện đúng theo các văn bản hướng dẫn hoặc quyết định xử lý trước đó của cơ quan thuế, ngay cả khi các văn bản đó sau này được xác định là chưa chính xác.
• Bảo mật thông tin: Quy định rõ ràng hơn về việc bảo mật thông tin của người nộp thuế, trừ các trường hợp phải công khai theo quy định của pháp luật.

Lời khuyên pháp lý

Để tránh rơi vào tình huống trớ trêu bị "kẹt" lại sân bay do nợ thuế, cá nhân và đại diện doanh nghiệp nên chủ động tra cứu tình trạng nghĩa vụ thuế của mình trên hệ thống điện tử của Tổng cục Thuế trước mỗi chuyến đi. Việc hoàn thành nghĩa vụ thuế không chỉ là trách nhiệm công dân mà còn đảm bảo quyền tự do đi lại và uy tín cá nhân trong các giao dịch quốc tế.