Trong nỗ lực hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, Chính phủ đã ban hành một văn bản pháp lý quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trong công tác quản lý hành chính. Đó chính là sự ra đời của Nghị định 282/2025/NĐ-CP, văn bản sẽ chính thức thay thế hoàn toàn người tiền nhiệm là Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

Thời điểm "khai tử" Nghị định 144 và sự ra đời của quy định mới

Theo lộ trình đã được phê duyệt, ngày 15/12/2025 sẽ là thời điểm Nghị định 144/2021/NĐ-CP chính thức hết hiệu lực thi hành. Suốt hơn 3 năm qua, văn bản này đã đóng vai trò là "lá chắn" pháp lý quan trọng trong việc xử lý các vi phạm về trật tự xã hội, phòng cháy chữa cháy và bạo lực gia đình.

Tuy nhiên, trước sự biến động nhanh chóng của đời sống kinh tế - xã hội và sự ra đời của các luật chuyên ngành mới, việc thay thế bằng Nghị định 282/2025/NĐ-CP là điều tất yếu. Văn bản mới này không chỉ đơn thuần là sự kế thừa mà còn là một cuộc cải cách toàn diện về thẩm quyền và mức độ răn đe.

"Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình."

Nghị định 282/2025/NĐ-CP: Ai sẽ nằm trong tầm ngắm xử phạt?

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc mở rộng đối tượng bị xử phạt, đặc biệt là trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình. Phù hợp với tinh thần của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, các hành vi bạo lực giữa những người đã ly hôn, người từng sống chung như vợ chồng, hay giữa cha mẹ và con riêng cũng sẽ bị xử lý nghiêm khắc như các thành viên trong gia đình truyền thống.

Bên cạnh đó, quy định về trục xuất đối với người nước ngoài cũng được làm rõ hơn, dựa trên tính chất và hậu quả của hành vi vi phạm, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong thực thi pháp luật.

Việc quản lý căn cước điện tử và định danh quốc gia sẽ được siết chặt theo quy định mới (ảnh minh họa)

Những hành vi vi phạm mới "lần đầu xuất hiện"

Sự phát triển của công nghệ và các yêu cầu quản lý mới đã dẫn đến việc bổ sung nhiều nhóm hành vi vi phạm vào Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Có thể kể đến như:

• Vi phạm về Căn cước: Các hành vi liên quan đến căn cước điện tử, định danh và ứng dụng định danh quốc gia theo Luật Căn cước 2023.
• Vũ khí và hung khí: Xử lý nghiêm các hành vi liên quan đến dao, hung khí có tính sát thương cao theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2024.
• Lực lượng an ninh cơ sở: Quy định rõ trách nhiệm và các hành vi vi phạm của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở theo Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở 2023.

Mức phạt tăng vọt: Áp lực tài chính hay biện pháp răn đe?

Dư luận đang đặc biệt quan tâm đến việc điều chỉnh mức phạt tiền trong Nghị định mới. Cụ thể, có tới 47 hành vi bị tăng mức phạt tối đa lên 1,5 lần và 68 hành vi khác tăng từ 1,5 đến 2 lần so với trước đây. Lý giải cho sự thay đổi này, các chuyên gia pháp lý cho rằng mức phạt cũ đã không còn đủ sức răn đe khi thu nhập bình quân và mức lương cơ sở đã tăng đáng kể từ năm 2021.

Việc tăng mức phạt không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn hướng tới việc nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người dân, giảm thiểu các nguy cơ gây mất an ninh trật tự ngay từ cơ sở.

Lời khuyên từ chuyên gia

Trước những thay đổi lớn này, người dân và các tổ chức cần chủ động cập nhật các quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có. Đặc biệt, các quy định về cư trú, căn cước và trật tự công cộng là những mảng nội dung sát sườn nhất với đời sống hàng ngày.

Việc hiểu đúng và làm đúng không chỉ giúp bảo vệ túi tiền của chính bạn mà còn góp phần xây dựng một xã hội an toàn, văn minh và thượng tôn pháp luật.