Ngày 13/04/2026, hệ thống pháp luật Việt Nam ghi nhận một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực lao động và việc làm với việc triển khai các quy định mới tại Nghị định 138/2026/NĐ-CP. Đây là văn bản quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Việc làm 2025, tập trung vào chiến lược phát triển kỹ năng nghề nghiệp - một trong những trụ cột chính để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

Phát triển kỹ năng nghề là chìa khóa nâng cao năng suất lao động trong bối cảnh mới (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý và phạm vi điều chỉnh của Nghị định 138/2026/NĐ-CP

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 138/2026/NĐ-CP, văn bản này quy định chi tiết các nội dung quan trọng được giao trong Luật Việc làm 2025, bao gồm:

• Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề theo khoản 4 Điều 22.
• Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia theo khoản 3 Điều 23.
• Đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia theo khoản 6 Điều 24.
• Tổ chức đánh giá kỹ năng nghề theo khoản 4 Điều 25.
• Danh mục nghề yêu cầu phải có chứng chỉ kỹ năng nghề theo khoản 2 Điều 26.

Đối tượng áp dụng và sự mở rộng quyền lợi cho người lao động

Nghị định xác định rõ các nhóm đối tượng chịu sự tác động trực tiếp, tạo ra một hệ sinh thái phát triển kỹ năng đồng bộ. Cụ thể, tại Điều 2, đối tượng áp dụng bao gồm:

• Người lao động có nhu cầu đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia.
• Các tổ chức đánh giá kỹ năng nghề quốc gia được cấp phép hoạt động.
• Người sử dụng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019.
• Cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Nguồn lực tài chính: Nhà nước đóng vai trò chủ đạo và khuyến khích xã hội hóa

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định 138/2026/NĐ-CP là quy định về nguồn lực phát triển kỹ năng nghề tại Điều 6. Nhà nước không chỉ bố trí ngân sách mà còn tạo hành lang pháp lý thông thoáng để thu hút đầu tư từ tư nhân và nước ngoài.

"Nhà nước bố trí nguồn lực để thực hiện chính sách, chiến lược phát triển kỹ năng nghề; khuyến khích tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong nước và nước ngoài tham gia đầu tư, tài trợ cho hoạt động phát triển kỹ năng nghề."

Về tài chính, ngân sách nhà nước sẽ tập trung hỗ trợ các mảng cốt lõi như: đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho các đối tượng ưu tiên; hỗ trợ chi phí đánh giá và cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và công nghệ cho hệ thống đánh giá viên chuyên nghiệp.

Chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia là minh chứng cho năng lực chuyên môn của người lao động (ảnh minh họa)

Hệ thống thông tin và dữ liệu kỹ năng nghề

Bên cạnh nguồn lực tài chính, Nghị định cũng nhấn mạnh vào nguồn lực thông tin và công nghệ. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu về người lao động, nhu cầu đào tạo của thị trường và mạng lưới các chuyên gia đánh giá viên sẽ giúp kết nối cung - cầu lao động hiệu quả hơn. Điều này phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong quản lý lao động mà Luật Việc làm 2025 đang hướng tới.

Lời khuyên cho người lao động và doanh nghiệp

Với sự ra đời của Nghị định 138/2026/NĐ-CP, người lao động nên chủ động tìm hiểu các tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia thuộc lĩnh vực mình đang công tác để đăng ký đánh giá và lấy chứng chỉ. Đây không chỉ là tấm bằng chứng nhận năng lực mà còn là cơ sở để thương lượng mức lương và vị trí công việc tốt hơn.

Đối với doanh nghiệp, việc đầu tư vào phát triển kỹ năng nghề cho nhân viên sẽ được Nhà nước hỗ trợ và tạo điều kiện về thuế cũng như các chính sách ưu đãi khác. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đánh giá để chuẩn hóa đội ngũ nhân sự của mình theo quy định mới nhất của pháp luật.