Bước sang năm 2026, thị trường lao động Việt Nam sẽ chứng kiến những chuyển dịch quan trọng về chính sách an sinh xã hội. Điểm nhấn lớn nhất chính là việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng, tạo ra hiệu ứng "vết dầu loang" làm thay đổi căn bản các quyền lợi sát sườn của hàng triệu người lao động. Dưới đây là 4 thay đổi trọng yếu mà bất kỳ ai đang tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) cũng cần nắm vững để bảo vệ quyền lợi của mình.

1. Cú hích từ lương tối thiểu vùng: Mức đóng BHXH bắt buộc thay đổi ra sao?

Kể từ ngày 01/01/2026, Nghị định 293/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu một cột mốc mới trong việc cải thiện thu nhập cho người lao động. Việc tăng lương tối thiểu không chỉ đơn thuần là tăng số tiền nhận được mỗi tháng, mà còn trực tiếp nâng mức sàn đóng BHXH bắt buộc.

Theo quy định hiện hành, mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm công việc giản đơn nhất. Với sự điều chỉnh này, mức lương tối thiểu làm căn cứ tính đóng BHXH tại 4 vùng sẽ tăng đáng kể:

• Vùng I: Tăng lên 5.310.000 đồng/tháng.
• Vùng II: Tăng lên 4.730.000 đồng/tháng.
• Vùng III: Tăng lên 4.140.000 đồng/tháng.
• Vùng IV: Tăng lên 3.700.000 đồng/tháng.

Điều này đồng nghĩa với việc "của để dành" cho tương lai của người lao động thông qua quỹ hưu trí và tử tuất cũng sẽ được bồi đắp dày hơn.

2. Quyền lợi thai sản "ấm lòng" hơn cho các gia đình trẻ

Một trong những tin vui nhất dành cho các bậc phụ huynh trong năm 2026 chính là sự gia tăng mức hưởng chế độ thai sản. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng trợ cấp thai sản được tính dựa trên bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc.

Khi mức lương đóng BHXH tăng lên nhờ sự điều chỉnh lương tối thiểu vùng, số tiền trợ cấp mà lao động nữ nhận được khi sinh con (tương đương 6 tháng lương bình quân) cũng sẽ tăng theo tỷ lệ tương ứng. Không chỉ lao động nữ, các ông bố cũng sẽ được hưởng lợi khi mức trợ cấp cho những ngày nghỉ chăm vợ sinh con cũng được tính toán dựa trên nền tiền lương mới cao hơn.

3. Trợ cấp thất nghiệp tối đa: "Phao cứu sinh" được nới rộng

Năm 2026 cũng là thời điểm Luật Việc làm 2025 đi vào cuộc sống. Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định về mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa.

Khoản 1 Điều 38 Luật Việc làm 2025 quy định: Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng gần nhất, nhưng tối đa không quá 05 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng.

Như vậy, khi lương tối thiểu vùng tăng, "trần" trợ cấp thất nghiệp cũng được đẩy lên cao hơn. Đây là sự hỗ trợ thiết thực, giúp người lao động có thêm nguồn lực tài chính vững vàng hơn trong thời gian tìm kiếm cơ hội việc làm mới.

4. Đảm bảo thu nhập ngay cả khi phải ngừng việc

Cuối cùng, một thay đổi quan trọng khác liên quan đến tiền lương ngừng việc. Dựa trên tinh thần của Bộ luật Lao động 2019, trong các trường hợp ngừng việc do lỗi của người khác hoặc do sự cố khách quan (thiên tai, dịch bệnh...), người lao động phải được trả lương ít nhất bằng mức lương tối thiểu vùng.

Việc nâng mức lương tối thiểu vùng từ năm 2026 đồng nghĩa với việc "tấm lưới an toàn" về thu nhập cho người lao động trong những tình huống bất khả kháng sẽ được củng cố mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Tóm lại, những thay đổi về chính sách BHXH năm 2026 không chỉ là những con số khô khan trên văn bản, mà là sự nỗ lực của Nhà nước trong việc nâng cao đời sống và đảm bảo an sinh bền vững cho người dân. Người lao động cần chủ động cập nhật thông tin để đảm bảo mình nhận được đầy đủ các quyền lợi chính đáng theo quy định mới.