Từ ngày 01/7/2024, Luật Căn cước 2023 chính thức có hiệu lực thi hành, thay thế cho Luật Căn cước công dân 2014. Một trong những điểm đáng chú ý nhất của đạo luật này là việc mở rộng các nhóm thông tin được thu thập vào Cơ sở dữ liệu căn cước, bao gồm cả những dữ liệu sinh trắc học đặc biệt nhạy cảm.

05 nhóm thông tin quan trọng trong Cơ sở dữ liệu căn cước

Theo quy định tại Điều 15 Luật Căn cước 2023, có 05 nhóm thông tin chính được thu thập và quản lý, bao gồm:

• Thông tin định danh cơ bản: Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi đăng ký khai sinh, quê quán, dân tộc, tôn giáo, quốc tịch...
• Thông tin cư trú và liên lạc: Nơi thường trú, tạm trú, nơi ở hiện tại, số điện thoại và địa chỉ thư điện tử.
• Thông tin nhân dạng: Các đặc điểm nhận dạng riêng biệt của cá nhân.
• Thông tin sinh trắc học: Ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt, ADN và giọng nói.
• Thông tin nghề nghiệp và trạng thái điện tử: Nghề nghiệp (trừ một số lực lượng đặc thù) và trạng thái khóa/mở khóa của căn cước điện tử.

"Điều 15. Thông tin trong Cơ sở dữ liệu căn cước
... 3. Thông tin sinh trắc học gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt, ADN, giọng nói..."

Thu thập ADN và giọng nói: Tự nguyện hay bắt buộc?

Khác với vân tay hay mống mắt được thu thập khi làm thủ tục cấp thẻ, việc thu thập ADN và giọng nói được quy định hết sức chặt chẽ. Pháp luật hiện hành không bắt buộc mọi công dân phải cung cấp các dữ liệu này một cách đại trà.

Cụ thể, thông tin về ADN và giọng nói chỉ được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu căn cước trong hai trường hợp sau:

1. Sự tự nguyện của công dân: Người dân có quyền chủ động cung cấp dữ liệu ADN hoặc giọng nói của mình để tăng cường khả năng bảo mật và phục vụ các tiện ích cá nhân.
2. Thông qua cơ quan tiến hành tố tụng: Trong quá trình giải quyết các vụ việc hình sự hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính, nếu cơ quan chức năng có trưng cầu giám định hoặc thu thập được dữ liệu ADN, giọng nói thì thông tin này sẽ được chia sẻ và cập nhật vào hệ thống quản lý căn cước.

Việc triển khai các quy định mới này được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 70/2024/NĐ-CP và Thông tư 17/2024/TT-BCA, đảm bảo quyền riêng tư và an toàn thông tin tuyệt đối cho người dân.

Như vậy, người dân hoàn toàn có thể yên tâm rằng việc thu thập các dữ liệu sinh trắc học đặc biệt này luôn tuân thủ đúng quy trình pháp luật, nhằm mục tiêu cao nhất là phục vụ công tác quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi cá nhân trong kỷ nguyên số.