Danh hiệu "Thầy thuốc ưu tú" không chỉ là một phần thưởng cao quý của Nhà nước mà còn là minh chứng cho sự tận tụy, tài năng và y đức của những người đang ngày đêm chăm sóc sức khỏe nhân dân. Kể từ ngày 15/4/2024, quy trình và tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu này đã có những điều chỉnh quan trọng nhằm đảm bảo tính công bằng và tôn vinh đúng người, đúng việc.

Tiêu chuẩn cốt lõi theo Luật Thi đua, Khen thưởng

Theo quy định mới nhất, để được xét tặng danh hiệu Thầy thuốc ưu tú, cá nhân phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn nền tảng được quy định tại Điều 65 Luật Thi đua, Khen thưởng 2022. Cụ thể:

"3. Danh hiệu “Thầy thuốc ưu tú” được xét tặng cho cá nhân quy định tại khoản 1 Điều này đã được tặng danh hiệu “Thầy thuốc nhân dân” nhưng vẫn tiếp tục có thành tích xuất sắc hoặc cá nhân có tài năng xuất sắc, có công lao lớn trong sự nghiệp bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân đạt các tiêu chuẩn sau đây: a) Trung thành với Tổ quốc; chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; b) Có phẩm chất đạo đức tốt, tận tụy với nghề, hết lòng thương yêu người bệnh, có tài năng, có nhiều thành tích xuất sắc trong nghề, được người bệnh, đồng nghiệp và Nhân dân tin cậy, kính trọng; c) Có thời gian trực tiếp làm chuyên môn kỹ thuật trong ngành y tế từ 15 năm trở lên; đối với cán bộ quản lý y tế thì phải có thời gian công tác trong ngành y tế từ 20 năm trở lên, trong đó có từ 10 năm trở lên trực tiếp làm chuyên môn kỹ thuật trong ngành y tế."

Yêu cầu khắt khe về nghiên cứu khoa học và sáng kiến

Bên cạnh y đức, Nghị định 25/2024/NĐ-CP nhấn mạnh vào năng lực chuyên môn thông qua các nhiệm vụ khoa học. Người thầy thuốc cần đạt được một trong các tiêu chí như: chủ nhiệm ít nhất 02 nhiệm vụ khoa học cấp cơ sở, hoặc là thành viên chính của các đề tài cấp Bộ, tỉnh đã được nghiệm thu đạt mức Đạt trở lên.

Đặc biệt, việc sở hữu ít nhất 01 sáng kiến được ứng dụng mang lại hiệu quả cao, có phạm vi ảnh hưởng rộng rãi được cấp tỉnh hoặc Bộ, ngành công nhận cũng là một điểm cộng lớn trong hồ sơ xét duyệt.

Những trường hợp đặc biệt được ưu tiên

Pháp luật cũng thể hiện tính nhân văn khi quy định các trường hợp không bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn về nhiệm vụ khoa học hay sáng kiến. Đó là những cá nhân đang công tác tại vùng biên giới, hải đảo, vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, hoặc làm việc trong các lĩnh vực đặc thù như phong, lao, tâm thần, pháp y, hồi sức cấp cứu 115...

Việc nới lỏng tiêu chuẩn cho các khu vực khó khăn giúp khích lệ tinh thần các y bác sĩ đang cống hiến tại những nơi gian khổ nhất, đảm bảo mọi nỗ lực đều được ghi nhận xứng đáng.