Trong kỷ nguyên chuyển đổi số quốc gia, việc sở hữu một danh tính điện tử mạnh không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là chìa khóa vàng để tiếp cận các tiện ích công một cách nhanh chóng, an toàn và bảo mật nhất. Mới đây, Bộ Công an đã chủ trì tham mưu xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về phát triển công dân số. Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong dự thảo này chính là đề xuất thiết lập hệ thống chấm điểm tín nhiệm và xếp hạng công dân số trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID. Trong đó, những cá nhân đạt từ 350 điểm tín nhiệm trở lên sẽ được vinh danh là "Công dân số tích cực" và được hưởng những đặc quyền ưu đãi cực kỳ hấp dẫn về thuế, phí và lệ phí trực tuyến.

Sử dụng ứng dụng VNeID để thực hiện các giao dịch điện tử an toàn và tích lũy điểm công dân số (ảnh minh họa)

1. Công dân số tích cực là gì?

Căn cứ theo quy định tại Luật Căn cước 2023 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 69/2024/NĐ-CP quy định về định danh và xác thực điện tử, công dân số được hiểu là cá nhân có tài khoản định danh điện tử, có năng lực số để làm việc, học tập và tham gia các hoạt động xã hội trên môi trường số một cách an toàn, có trách nhiệm và tuân thủ pháp luật.

Theo dự thảo Nghị quyết về phát triển công dân số, Bộ Công an đề xuất phân loại mức độ công dân số thành 3 hạng chính dựa trên điểm số tích lũy thực tế trên ứng dụng VNeID:

• Công dân số tích cực: Đạt từ 350 điểm tín nhiệm trở lên (Hạng cao nhất).
• Công dân số cơ bản: Đạt từ 100 đến 349 điểm tín nhiệm.
• Chưa xếp hạng: Dưới 100 điểm tín nhiệm.

"Hệ thống điểm công dân số được xây dựng nhằm tạo cơ chế đo lường khách quan, khuyến khích và thúc đẩy người dân chủ động tương tác, sử dụng các dịch vụ số an toàn, đồng thời đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng hệ sinh thái số quốc gia." - Đại diện Ban soạn thảo Bộ Công an chia sẻ.

2. Lộ trình chi tiết đạt 350 điểm để trở thành Công dân số tích cực

Để giúp người dân dễ dàng theo dõi, thực hiện và nhanh chóng tích lũy đủ 350 điểm tín nhiệm, hệ thống tính điểm được Bộ Công an thiết kế khoa học, chia thành 3 nhóm hoạt động cốt lõi và chính sách hỗ trợ đặc thù:

Nhóm 1: Quản lý và xác thực dữ liệu cá nhân (Nền tảng cơ bản)

Đây là bước khởi đầu quan trọng giúp bạn định hình tài khoản định danh của mình:

• Hoàn tất hồ sơ VNeID đạt 100% (lần đầu): Cộng ngay 100 điểm. Đây là điểm số nền tảng thực hiện một lần duy nhất, giúp bạn mặc định trở thành "Công dân số cơ bản". Điểm số này sẽ được giữ nguyên hàng năm nếu điểm sử dụng thường xuyên của bạn đạt từ 50 điểm trở lên.
• Duy trì đăng nhập thường xuyên: Truy cập ứng dụng VNeID trung bình ít nhất 1 lần/tuần để nhận 2 điểm/tuần. Điểm này có giá trị trong năm và được bảo lưu 30% điểm sang năm tiếp theo.
• Tích hợp giấy tờ thiết yếu: Mỗi loại giấy tờ (như Giấy phép lái xe, Thẻ bảo hiểm y tế, Đăng ký xe, Mã số thuế...) tích hợp thành công vào VNeID mang lại 5 điểm/loại giấy tờ.
• Cập nhật thông tin biến động: Thực hiện cập nhật thông tin cá nhân thay đổi trong vòng 30 ngày kể từ khi có biến động để nhận 3 điểm/lần.
• Sử dụng chữ ký số: Áp dụng chữ ký số cá nhân trong các giao dịch điện tử (không phải thủ tục hành chính) nhận 2 điểm/lần.

Người dân chủ động thực hiện các dịch vụ công trực tuyến tại nhà để tích lũy điểm số công dân số (ảnh minh họa)

Nhóm 2: Sử dụng dịch vụ số xác thực qua VNeID (Trọng tâm hành động)

Nhóm hoạt động này giúp người dân tích lũy điểm số nhanh nhất thông qua các tương tác thực tế hàng ngày:

• Thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến: Nhận ngay 7 điểm/lần cho mỗi hồ sơ nộp thành công qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
• Giao dịch tài chính số: Thực hiện mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử, Mobile Money trên VNeID hoặc sử dụng các dịch vụ thanh toán trực tuyến tích hợp trên VNeID nhận 5 điểm/giao dịch.
• Sử dụng dịch vụ y tế số: Đặt lịch khám bệnh, nhận kết quả khám chữa bệnh trực tuyến qua ứng dụng nhận 5 điểm/giao dịch.
• Thương mại điện tử an toàn: Mua sắm, sử dụng các dịch vụ thương mại điện tử trực tiếp trên VNeID hoặc các nền tảng liên kết xác thực qua VNeID nhận 5 điểm/giao dịch.
• Hoàn thành khóa học số: Hoàn thành các khóa học "Bình dân học vụ số" và nhận chứng nhận điện tử được cộng 5 điểm/khóa.
• Sử dụng mạng xã hội tích hợp: Truy cập và tương tác trên nền tảng mạng xã hội an toàn của VNeID nhận 2 điểm/ngày.

Nhóm 3: Tham gia cộng đồng và đóng góp xã hội (Giá trị gia tăng)

Thể hiện vai trò trách nhiệm của một công dân đối với sự phát triển chung của đất nước:

• Góp ý dự thảo văn bản quy phạm pháp luật: Nhận ngay 10 điểm/lần khi tham gia đóng góp ý kiến chất lượng cho các dự thảo luật, nghị định trên môi trường số.
• Tương tác với cơ quan dân cử: Thực hiện tương tác, gửi ý kiến đến các Đại biểu Quốc hội qua hệ thống số nhận 5 điểm/lần.

Chính sách nhân văn hỗ trợ nhóm yếu thế

Nhằm khuyến khích mọi tầng lớp nhân dân cùng đồng hành trong công cuộc chuyển đổi số, không để ai bị bỏ lại phía sau, dự thảo đề xuất chính sách ưu đãi đặc biệt: Cộng thêm 50 điểm/năm cho công dân thuộc nhóm yếu thế (người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu vùng xa) khi họ tự nỗ lực đạt mức tối thiểu 150 điểm từ các hoạt động nêu trên.

3. Những đặc quyền "khủng" về thuế, phí dành riêng cho Công dân số tích cực

Việc đạt danh hiệu "Công dân số tích cực" không chỉ dừng lại ở ý nghĩa tinh thần mà còn mang lại những lợi ích kinh tế vô cùng thiết thực và trực tiếp cho người dân:

• Miễn 100% lệ phí hành chính: Áp dụng miễn hoàn toàn lệ phí khi thực hiện trực tuyến các thủ tục hành chính thiết yếu và phổ biến như: Đăng ký kết hôn, đăng ký cư trú (thường trú, tạm trú), khai sinh, khai tử, cấp giấy phép lái xe, cấp lại thẻ căn cước, cấp phép xây dựng...
• Giảm từ 10% đến 50% các loại thuế, phí khác: Dự thảo đề xuất cơ chế giảm sâu đối với 127 loại thuế, phí và lệ phí khi thực hiện giao dịch qua ứng dụng VNeID. Đặc biệt, đề xuất giảm đến 10% thuế thu nhập cá nhân hoặc lệ phí trước bạ khi thực hiện các giao dịch chuyển nhượng tài sản được xác thực an toàn qua VNeID.
• Ưu tiên xử lý hồ sơ: Hệ thống dịch vụ công trực tuyến sẽ tự động nhận diện và ưu tiên phân luồng, xử lý nhanh chóng các hồ sơ hành chính của Công dân số tích cực, rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi.

4. Điểm công dân số trên VNeID có dùng để xử phạt người dân không?

Trước những băn khoăn của dư luận về việc liệu điểm số này có bị lạm dụng để kiểm soát hay xử phạt hay không, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06 - Bộ Công an) đã khẳng định rõ ràng: Điểm công dân số hoàn toàn không áp dụng để xử phạt hay hạn chế bất kỳ quyền và lợi ích hợp pháp nào của người dân.

Mục đích duy nhất của hệ thống điểm số là khuyến khích, tạo động lực và mang lại quyền lợi ưu tiên cho những người tích cực tham gia xây dựng xã hội số. Đối với các hành vi vi phạm pháp luật, cơ quan chức năng sẽ xử lý nghiêm minh theo các quy định pháp luật hành chính hoặc hình sự hiện hành. Tuy nhiên, trong trường hợp công dân có hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng trên môi trường mạng, hệ thống có thể phát cảnh báo hoặc tạm dừng tính năng cộng điểm cho đến khi công dân khắc phục xong hậu quả.

5. Lời khuyên vàng để tối ưu hóa và duy trì điểm số trên VNeID

Để nhanh chóng bứt phá lên mốc 350 điểm và duy trì vững chắc thứ hạng "Công dân số tích cực", người dân nên lưu ý một số mẹo nhỏ sau:

1. Hình thành thói quen đăng nhập: Hãy mở ứng dụng VNeID ít nhất 1-2 lần mỗi tuần để đọc tin tức, kiểm tra thông báo dịch vụ công. Việc này vừa giúp bạn nắm bắt thông tin quan trọng vừa duy trì điểm chuyên cần đều đặn.
2. Tích hợp toàn bộ giấy tờ: Đừng ngần ngại tích hợp tất cả các giấy tờ cá nhân đang sở hữu. Mỗi giấy tờ được phê duyệt thành công là một bước tiến gần hơn đến mốc 350 điểm.
3. Ưu tiên thanh toán trực tuyến: Thay vì thanh toán hóa đơn điện, nước, học phí, viện phí bằng tiền mặt, hãy thực hiện thanh toán trực tiếp qua ví điện tử hoặc tài khoản ngân hàng đã liên kết xác thực với VNeID.
4. Tích cực tham gia đóng góp ý kiến: Khi có các đợt trưng cầu ý kiến, khảo sát của cơ quan nhà nước hoặc dự thảo luật mới trên VNeID, hãy dành ít phút đóng góp ý kiến chất lượng để vừa thực hiện quyền làm chủ của công dân, vừa nhận về số điểm thưởng rất lớn (10 điểm/lần).

Dự thảo Nghị quyết về phát triển công dân số sau khi lấy ý kiến rộng rãi và được Chính phủ thông qua dự kiến sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày ký ban hành cho đến hết ngày 28/02/2027. Hãy bắt đầu hành trình tích lũy điểm số ngay hôm nay để trở thành một Công dân số tích cực, cùng chung tay xây dựng một Việt Nam số thịnh vượng và tận hưởng những đặc quyền ưu đãi tuyệt vời nhất!