Thị trường xăng dầu Việt Nam chuẩn bị bước vào một giai đoạn quản lý mới với những quy định chặt chẽ và minh bạch hơn. Từ ngày 02/5/2025, Thông tư 18/2025/TT-BCT chính thức có hiệu lực, sửa đổi và bổ sung nhiều nội dung quan trọng tại Thông tư 17/2021/TT-BCT.

Dưới đây là 4 thay đổi trọng yếu mà các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân kinh doanh xăng dầu cần đặc biệt lưu ý để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

1. Xác định lại các mặt hàng xăng dầu công bố giá cơ sở

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc làm rõ cách thức xác định mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến để công bố giá cơ sở. Theo quy định mới tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 18/2025/TT-BCT, Bộ Công Thương sẽ đóng vai trò chủ đạo trong việc xác định các mặt hàng cụ thể thuộc nhóm xăng sinh học, xăng khoáng, dầu điêzen, dầu hỏa và dầu madút để thực hiện công bố giá.

Việc điều chỉnh này giúp cơ quan quản lý linh hoạt hơn trong việc bám sát diễn biến thực tế của thị trường, đảm bảo giá cơ sở phản ánh đúng mức tiêu thụ của người dân, từ đó đưa ra các quyết định điều hành giá chính xác và kịp thời hơn.

2. Siết chặt quy trình báo cáo sản lượng sản xuất trong nước

Để có căn cứ xác định tỷ trọng nguồn cung trong nước và nhập khẩu trong công thức tính giá cơ sở, quy định về báo cáo sản lượng đã được làm rõ hơn về quy trình. Các thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu vẫn phải duy trì chế độ báo cáo định kỳ trước ngày 29 của tháng cuối quý.

Nội dung báo cáo phải tuân thủ nghiêm ngặt Mẫu số 7a tại Phụ lục kèm theo Thông tư 17/2021/TT-BCT. Điểm mới ở đây không nằm ở thời hạn mà ở sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan liên quan trong việc thẩm định và tổng hợp số liệu, tránh sai sót trong việc tính toán giá cơ sở.

3. Minh bạch hóa việc công bố giá cơ sở và giá bán

Quy trình phối hợp giữa Bộ Công Thương và Bộ Tài chính trong việc điều hành giá tiếp tục được củng cố. Thông tư 18/2025/TT-BCT bổ sung các chi tiết kỹ thuật về cách thức thực hiện công bố, giúp doanh nghiệp và người dân dễ dàng theo dõi và giám sát.

Sự thay đổi này nhằm mục tiêu cao nhất là tạo ra một môi trường kinh doanh cạnh tranh lành mạnh, nơi các yếu tố cấu thành giá được công khai và có sự tham gia ý kiến bằng văn bản của cơ quan quản lý tài chính, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

4. Thay đổi thời hạn đăng ký tổng nguồn xăng dầu tối thiểu

Đây là thay đổi có tác động trực tiếp nhất đến kế hoạch vận hành năm của các doanh nghiệp. Theo khoản 3 Điều 1 Thông tư 18/2025/TT-BCT, thời hạn gửi hồ sơ đăng ký tổng nguồn xăng dầu tối thiểu cho năm kế tiếp đã được lùi đến trước ngày 30/11 hàng năm (thay vì 15/11 như trước đây).

"Trước ngày 31/12 hàng năm, Bộ Công Thương phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu cho thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu để thực hiện cho năm sau theo quy định tại khoản 24 Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP."

Việc nới lỏng thời gian đăng ký giúp doanh nghiệp có thêm thời gian để đánh giá thị trường và xây dựng kế hoạch kinh doanh sát thực tế hơn. Đồng thời, quy định mới cũng cho phép Bộ Công Thương điều chỉnh tổng nguồn đã giao trước ngày 30/11 nếu nguồn cung dự kiến đã đảm bảo nhu cầu thị trường, tạo sự linh hoạt tối đa trong quản lý nguồn cung quốc gia.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát các quy trình nội bộ để thích ứng kịp thời với những thay đổi này, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có khi các quy định mới chính thức áp dụng vào tháng 5 tới.