Sự ra đời của Nghị định 269/2025/NĐ-CP đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số đô thị tại Việt Nam. Không còn là những khái niệm xa vời, khu đô thị thông minh giờ đây được định hình bằng những tiêu chuẩn pháp lý cụ thể, hướng tới mục tiêu tối thượng là nâng cao chất lượng sống của cư dân.

Khu đô thị thông minh phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nào?

Theo quy định tại Điều 30 Nghị định 269/2025/NĐ-CP, một khu đô thị được công nhận là "thông minh" không chỉ đơn thuần là có nhiều công nghệ, mà phải đáp ứng một hệ thống tiêu chuẩn đồng bộ. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 30 nêu rõ các yêu cầu trọng yếu:

"a) Đáp ứng các yêu cầu chung đối với khu đô thị theo quy định của pháp luật và các yêu cầu phát triển đô thị thông minh quy định tại Điều 4 Nghị định này;
b) Đáp ứng các yêu cầu sẵn sàng về hạ tầng số, được cung cấp các dịch vụ quản lý sử dụng giải pháp công nghệ thông tin và truyền thông để thu thập, phân tích, tích hợp thông tin phục vụ cung cấp các dịch vụ tiện ích thông minh và quản lý đô thị;
c) Áp dụng và duy trì các giải pháp để sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, kịp thời cảnh báo rủi ro, bảo đảm an ninh an toàn cho dân cư;
d) Có khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu một cách an toàn và liên thông với hệ sinh thái chung của đô thị;"

Đặc biệt, các khu đô thị này phải thực hiện đánh giá và chứng nhận theo quy định của Bộ Xây dựng. Điều này đảm bảo tính minh bạch và giúp người dân có cơ sở tin tưởng vào chất lượng dịch vụ mà họ được thụ hưởng.

Quyền lợi của người dân: "Lấy người dân làm trung tâm" không chỉ là khẩu hiệu

Một trong những điểm sáng của Nghị định 269/2025/NĐ-CP là việc khẳng định vai trò chủ thể của người dân. Tại Điều 35, pháp luật quy định rõ người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là người giám sát và đóng góp vào sự phát triển của đô thị.

• Quyền được cung cấp thông tin: Mọi dữ liệu về dịch vụ công, tiện ích đô thị phải được công khai, minh bạch để người dân dễ dàng tra cứu.
• Quyền tham gia quản trị: Người dân có quyền góp ý, phản ánh về chất lượng dịch vụ thông qua các nền tảng số.
• Bảo vệ quyền riêng tư: Trong một môi trường ngập tràn dữ liệu, quyền được bảo vệ thông tin cá nhân là ưu tiên hàng đầu mà hạ tầng đô thị thông minh phải cam kết thực hiện.

Cơ hội và quyền hạn của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đô thị số

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Nghị định 269/2025/NĐ-CP mở ra một thị trường đầy tiềm năng. Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đều được khuyến khích tham gia đầu tư, nghiên cứu và cung cấp các giải pháp công nghệ.

Các quyền lợi tiêu biểu bao gồm việc tiếp cận dữ liệu dùng chung thông qua các cổng API mở để phát triển ứng dụng mới, cũng như tham gia vào các mô hình hợp tác công - tư (PPP) với những ưu đãi đầu tư hấp dẫn. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam khẳng định năng lực và đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Tóm lại, phát triển khu đô thị thông minh theo tiêu chuẩn mới không chỉ là câu chuyện của những tòa nhà chọc trời hay hệ thống cảm biến dày đặc, mà là câu chuyện về một xã hội số văn minh, nơi quyền lợi của con người luôn được đặt ở vị trí ưu tiên cao nhất.