Trong bối cảnh người dân Thủ đô đang đối mặt với những khó khăn về nguồn nước sinh hoạt sau sự cố ô nhiễm nước sạch Sông Đà vào giữa tháng 10/2019, nhu cầu sử dụng nước đóng chai, đóng bình đã tăng vọt. Lợi dụng tình hình này, một số cơ sở kinh doanh đã có dấu hiệu đẩy giá lên cao nhằm trục lợi.

Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ổn định thị trường, ngày 16/10/2019, Tổng cục Quản lý thị trường đã ban hành Công văn hỏa tốc gửi Cục Quản lý thị trường TP. Hà Nội yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về giá.

Nhu cầu nước đóng chai tại Hà Nội tăng đột biến trong những ngày xảy ra sự cố nước sạch (ảnh minh họa)

Ngăn chặn hành vi lũng đoạn thị trường nước đóng chai

Theo chỉ đạo của Tổng cục Quản lý thị trường, lực lượng chức năng cần tập trung vào việc phát hiện và ngăn chặn kịp thời các tổ chức, cá nhân kinh doanh mặt hàng nước đóng chai, đóng bình có hành vi găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý. Việc tăng giá trong điều kiện thị trường có biến động bất thường mà không có căn cứ hợp lý về chi phí sản xuất, kinh doanh là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Cụ thể, các đơn vị quản lý thị trường phải bám sát địa bàn, đặc biệt là các cửa hàng tạp hóa, siêu thị và các đại lý phân phối lớn để đảm bảo nguồn cung không bị đứt gãy và giá cả được niêm yết đúng quy định.

Căn cứ pháp lý và mức xử phạt đối với hành vi tăng giá bất hợp lý

Hành vi lợi dụng điều kiện bất thường để định giá bán hàng hóa bất hợp lý được quy định rõ tại Luật Giá 2012. Theo đó, Nhà nước thực hiện quản lý giá theo cơ chế thị trường nhưng có sự điều tiết khi cần thiết để bảo đảm an sinh xã hội.

Về chế tài xử phạt, căn cứ vào Nghị định 109/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 49/2016/NĐ-CP), các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý như sau:

Điều 17. Hành vi lợi dụng khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và điều kiện bất thường, lợi dụng chính sách của Nhà nước để định giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý

1. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và điều kiện bất thường khác, lợi dụng chính sách của Nhà nước để định giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý.

2. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp vào ngân sách nhà nước số tiền thu lợi bất chính do vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều này.

Lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh nước đóng chai (ảnh minh họa)

Công khai danh tính các cơ sở vi phạm

Một trong những điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là yêu cầu công bố công khai tên cơ sở, địa chỉ và loại sản phẩm vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đây là biện pháp răn đe mạnh mẽ, không chỉ đánh vào kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Bên cạnh việc xử phạt, lực lượng Quản lý thị trường cũng kết hợp tuyên truyền các quy định của pháp luật về kinh doanh hàng hóa và an toàn thực phẩm. Người dân được khuyến cáo cần bình tĩnh, không nên tích trữ quá mức cần thiết và chủ động phản ánh các trường hợp tăng giá bất thường qua đường dây nóng của cơ quan chức năng.

Việc quyết liệt ngăn chặn tình trạng "đục nước béo cò" trong thời điểm khó khăn về nguồn nước sạch không chỉ thể hiện vai trò quản lý của Nhà nước mà còn góp phần ổn định tâm lý xã hội, đảm bảo mọi người dân đều có thể tiếp cận nguồn nước sạch với giá cả hợp lý.