Giải thưởng chất lượng quốc gia từ lâu đã được xem là "bảo chứng" cho uy tín và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để đảm bảo tính công bằng và minh bạch, pháp luật đã có những điều chỉnh quan trọng nhằm loại bỏ những đơn vị không xứng đáng. Theo Nghị định 74/2018/NĐ-CP (ban hành ngày 15/05/2018), việc siết chặt quản lý hậu kiểm đối với các tổ chức, doanh nghiệp đạt giải đã trở thành yêu cầu bắt buộc.

Cơ chế thu hồi danh hiệu: "Thanh bảo kiếm" bảo vệ uy tín giải thưởng

Một trong những nội dung quan trọng nhất được bổ sung tại Nghị định 74/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 132/2008/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa chính là quy định về thời gian hậu kiểm. Cụ thể, trong vòng 03 năm kể từ ngày được vinh danh, các doanh nghiệp vẫn nằm trong "tầm ngắm" của cơ quan chức năng.

Nếu trong khoảng thời gian này, tổ chức hoặc doanh nghiệp bị phát hiện có hành vi gian lận về hồ sơ trong quá trình tham dự hoặc vi phạm các quy định pháp luật làm ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của Giải thưởng, cơ quan thường trực sẽ xem xét và kiến nghị thu hồi kết quả. Điều này đồng nghĩa với việc danh hiệu không phải là "vĩnh viễn" nếu doanh nghiệp không duy trì được đạo đức kinh doanh và sự tuân thủ pháp luật.

Công khai sai phạm: Hình phạt nặng nề về thương hiệu

Không chỉ dừng lại ở việc thu hồi hiện vật hay giấy chứng nhận, quy định mới còn nhấn mạnh tính răn đe thông qua dư luận xã hội. Việc thu hồi, hủy bỏ kết quả trao tặng phải được công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đối với một doanh nghiệp, việc bị bêu tên vì gian lận hồ sơ giải thưởng quốc gia có thể coi là một "bản án" nặng nề đối với thương hiệu, gây mất lòng tin nghiêm trọng nơi khách hàng và đối tác.

"Việc thu hồi, hủy bỏ kết quả đã trao tặng đối với tổ chức, doanh nghiệp đạt Giải thưởng chất lượng quốc gia phải được công bố công khai trên phương tiện thông tin đại chúng."

Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm cao hơn

Bên cạnh những chế tài nghiêm khắc, Nghị định 74/2018/NĐ-CP cũng tái khẳng định những ưu đãi mà doanh nghiệp đạt giải được hưởng. Các đơn vị này được phép quảng bá rộng rãi hình ảnh, sử dụng biểu tượng giải thưởng trên sản phẩm và đặc biệt là được ưu tiên vay vốn từ Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia.

Chính vì những quyền lợi to lớn này, Nhà nước yêu cầu doanh nghiệp phải có trách nhiệm tương xứng trong việc giữ gìn giá trị của giải thưởng. Việc sử dụng biểu tượng giải thưởng phải đúng quy định và không được lợi dụng danh hiệu để thực hiện các hành vi trục lợi hoặc lừa dối người tiêu dùng.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2018. Các doanh nghiệp đang và sẽ tham gia Giải thưởng chất lượng quốc gia cần đặc biệt lưu ý để đảm bảo hồ sơ trung thực và quá trình hoạt động sau đạt giải luôn tuân thủ đúng quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.