Vấn đề kỷ luật Đảng viên vi phạm chính sách dân số, đặc biệt là việc sinh con thứ 3, luôn là chủ đề nhận được sự quan tâm lớn trong công tác xây dựng Đảng. Để thống nhất cách hiểu và áp dụng, ngày 22/11/2022, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã ban hành Hướng dẫn 05-HD/UBKTTW nhằm cụ thể hóa một số nội dung của Quy định 69-QĐ/TW của Bộ Chính trị.

Căn cứ pháp lý mới nhất về kỷ luật Đảng viên vi phạm chính sách dân số

Trước đây, việc xử lý kỷ luật Đảng viên vi phạm được thực hiện theo Quy định 102-QĐ/TW. Tuy nhiên, kể từ ngày 06/7/2022, Quy định 69-QĐ/TW chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định cũ với nhiều điểm mới chặt chẽ hơn. Đặc biệt, tại Điều 52 Quy định 69-QĐ/TW đã nêu rõ các khung hình phạt đối với hành vi vi phạm chính sách dân số.

Cụ thể, khoản 1 Điều 52 quy định:

"1. Đảng viên vi phạm một trong các trường hợp sau gây hậu quả ít nghiêm trọng thì kỷ luật bằng hình thức khiển trách:
a) Cản trở, cưỡng bức thực hiện kế hoạch hoá gia đình; tham gia các hoạt động xét nghiệm, chẩn đoán để xác định giới tính thai nhi trái quy định.
b) Vi phạm chính sách dân số."

Các khung hình phạt cụ thể khi Đảng viên sinh con thứ 3

Tùy vào mức độ hậu quả và tính chất của hành vi, Đảng viên vi phạm có thể phải đối mặt với các hình thức kỷ luật từ nhẹ đến nặng:

• Hình thức Khiển trách: Áp dụng đối với vi phạm lần đầu gây hậu quả ít nghiêm trọng.
• Hình thức Cảnh cáo hoặc Cách chức (nếu có chức vụ): Áp dụng khi tái phạm hoặc vi phạm lần đầu nhưng gây hậu quả nghiêm trọng. Ngoài ra, các hành vi gian dối trong việc nhận con nuôi thực chất là con đẻ để lách luật cũng bị xử lý ở khung này theo điểm b khoản 2 Điều 52.
• Hình thức Khai trừ: Đây là mức kỷ luật cao nhất, áp dụng khi hành vi vi phạm gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm mất uy tín của tổ chức Đảng và gây bức xúc lớn trong dư luận.

Điểm mới từ Hướng dẫn 05-HD/UBKTTW về tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng

Một trong những nội dung quan trọng nhất mà Đảng viên cần lưu ý là các hướng dẫn chi tiết tại Hướng dẫn 05-HD/UBKTTW. Tại mục 8 của Hướng dẫn này, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã làm rõ hai trường hợp đặc biệt:

1. Trường hợp được xem xét giảm nhẹ: Nếu việc thực hiện các biện pháp kế hoạch hóa gia đình gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thai sản và có xác nhận của bệnh viện cấp huyện trở lên, Đảng viên sẽ được xem xét giảm nhẹ mức kỷ luật.

2. Trường hợp xem xét tăng nặng: Đối với các hành vi cố ý hoặc có hành vi cưỡng ép người khác không thực hiện kế hoạch hóa gia đình, mức kỷ luật sẽ bị xem xét tăng nặng để đảm bảo tính răn đe.

Những trường hợp chưa xem xét hoặc được miễn kỷ luật

Theo khoản 14 Điều 2 Quy định 69-QĐ/TW, Đảng viên thuộc các trường hợp sau sẽ được tạm hoãn hoặc miễn kỷ luật:

• Đảng viên nữ đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
• Đảng viên nam đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi do vợ chết hoặc vì lý do khách quan, bất khả kháng.
• Đảng viên đang điều trị bệnh nặng nội trú tại bệnh viện.
• Đảng viên vi phạm đã qua đời (trừ trường hợp vi phạm đặc biệt nghiêm trọng).

Việc nắm vững các quy định tại Quy định 69-QĐ/TW và Hướng dẫn 05-HD/UBKTTW không chỉ giúp Đảng viên tránh được những vi phạm đáng tiếc mà còn thể hiện tinh thần gương mẫu, đi đầu trong việc thực hiện chính sách của Đảng và Nhà nước.