Trong nỗ lực minh bạch hóa thị trường và ngăn chặn các hành vi gian lận, Chính phủ đã ban hành những quy định mới vô cùng khắt khe đối với các đơn vị tham gia dự thầu. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc tăng nặng thời gian cấm tham gia hoạt động đấu thầu đối với các hành vi cung cấp thông tin sai lệch hoặc gian lận hồ sơ.

Siết chặt kỷ luật trong hoạt động đấu thầu từ năm 2025

Kể từ ngày 04/8/2025, Nghị định 214/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang theo những chế tài mạnh mẽ nhằm làm sạch môi trường đấu thầu. Theo đó, các hành vi vi phạm nghiêm trọng không chỉ dừng lại ở việc bị loại khỏi gói thầu hiện tại mà còn phải đối mặt với "án phạt" cấm tham gia đấu thầu trên diện rộng.

Những hành vi khiến nhà thầu bị "cấm cửa" từ 3 đến 5 năm

Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 133 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định rõ mức phạt cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 03 năm đến 05 năm đối với các hành vi vi phạm các khoản 1, khoản 2, khoản 4 và điểm a khoản 3 Điều 16 của Luật Đấu thầu 2023. Các hành vi này bao gồm:

• Đưa, nhận, môi giới hối lộ trong đấu thầu.
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để gây ảnh hưởng, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu dưới mọi hình thức.
• Làm giả hoặc làm sai lệch thông tin, hồ sơ, tài liệu trong đấu thầu.
• Cố ý cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực, không khách quan trong hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu... nhằm làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
• Dàn xếp, thỏa thuận, ép buộc để một hoặc các bên chuẩn bị hồ sơ dự thầu hoặc rút hồ sơ dự thầu để một bên trúng thầu.

Các mức phạt bổ sung và thời hạn cấm đấu thầu khác

Bên cạnh mức phạt cao nhất, pháp luật cũng quy định thời hạn cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 01 năm đến 03 năm đối với một số hành vi vi phạm khác quy định tại Luật Đấu thầu 2023 như:

• Dàn xếp, thỏa thuận để từ chối cung cấp hàng hóa, dịch vụ, không ký hợp đồng thầu phụ nhằm hạn chế cạnh tranh (điểm b, điểm c khoản 3 Điều 16).
• Nhà thầu cố ý không cung cấp tài liệu chứng minh năng lực, kinh nghiệm khi được yêu cầu dù thực tế có đáp ứng (khoản 5 Điều 16).
• Các vi phạm về chuyển nhượng thầu trái phép hoặc vi phạm các điều cấm khác tại khoản 8 và khoản 9 Điều 16.

Việc áp dụng các hình thức xử phạt này không chỉ nhằm trừng phạt đơn vị vi phạm mà còn tạo ra sự răn đe cần thiết, đảm bảo rằng chỉ những nhà thầu thực sự có năng lực và trung thực mới có thể tham gia vào các dự án sử dụng ngân sách nhà nước hoặc các nguồn vốn công khác.