Trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đang nỗ lực vươn mình ra thị trường quốc tế, những thay đổi về chính sách pháp lý đóng vai trò như một đòn bẩy quan trọng. Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 117/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định 116/2017/NĐ-CP. Điểm đáng chú ý nhất trong quy định mới này chính là việc nới lỏng các điều kiện kinh doanh đối với dòng xe phục vụ mục đích xuất khẩu.

Mở rộng đối tượng được miễn điều kiện kinh doanh

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 117/2026/NĐ-CP, danh mục các loại ô tô sản xuất, lắp ráp được miễn áp dụng các điều kiện kinh doanh đã được bổ sung thêm một hạng mục cực kỳ quan trọng: Ô tô phục vụ mục đích xuất khẩu. Đây được xem là một bước đi đột phá nhằm giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho các doanh nghiệp có định hướng xuất khẩu xe ra nước ngoài.

Cụ thể, nội dung trích dẫn từ văn bản luật mới như sau:

"a) Ô tô được sản xuất, lắp ráp:

- Phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh;

- Từ ô tô sát xi có buồng lái hoặc từ ô tô hoàn chỉnh đã được chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường;

- Không tham gia giao thông công cộng, chỉ hoạt động trong phạm vi hẹp;

- Phục vụ mục đích xuất khẩu."

Sự khác biệt so với quy định cũ tại Nghị định 116/2017/NĐ-CP

Trước khi có sự thay đổi này, tại khoản 2 Điều 2 Nghị định 116/2017/NĐ-CP, Chính phủ chỉ quy định miễn điều kiện kinh doanh cho một số nhóm đối tượng hạn chế bao gồm: xe phục vụ quốc phòng, an ninh; xe sản xuất từ sát xi có buồng lái hoặc xe hoàn chỉnh đã có chứng nhận chất lượng; và xe hoạt động trong phạm vi hẹp không tham gia giao thông công cộng.

Việc thiếu vắng quy định cho xe xuất khẩu trong Nghị định 116/2017/NĐ-CP trước đây vô tình tạo ra những rào cản không đáng có, buộc các doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn nội địa ngay cả khi sản phẩm đó chỉ dành cho thị trường nước ngoài – nơi vốn đã có những tiêu chuẩn riêng biệt.

Ý nghĩa thực tiễn đối với doanh nghiệp và nền kinh tế

Việc chính thức áp dụng quy định mới từ ngày 03/4/2026 mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Giảm chi phí tuân thủ: Doanh nghiệp không còn phải đầu tư quá nhiều vào việc đáp ứng các điều kiện kinh doanh tại Việt Nam đối với những lô hàng chỉ để xuất khẩu.
• Tăng tính cạnh tranh: Giúp giá thành xe xuất khẩu cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế nhờ giảm bớt chi phí vận hành và thủ tục.
• Khuyến khích đầu tư: Thu hút các tập đoàn ô tô lớn đặt nhà máy sản xuất tại Việt Nam để làm bàn đạp xuất khẩu sang các nước trong khu vực và thế giới.

Tóm lại, sự thay đổi tại Nghị định 117/2026/NĐ-CP không chỉ là một sự điều chỉnh về mặt kỹ thuật pháp lý mà còn thể hiện tư duy quản lý linh hoạt, bám sát thực tiễn và hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp trong lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế.