Trong hoạt động tuần tra, kiểm soát giao thông, việc Cảnh sát giao thông (CSGT) mặc thường phục để sử dụng các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ như máy bắn tốc độ luôn là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận. Để làm rõ vấn đề này, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 65/2020/TT-BCA (có hiệu lực từ ngày 05/08/2020), thay thế cho Thông tư 01/2016/TT-BCA trước đây.

Quy định về trang phục của CSGT khi làm nhiệm vụ

Theo quy định tại Điều 11 Thông tư 65/2020/TT-BCA, trang phục của lực lượng CSGT khi thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát được quy định hết sức chặt chẽ nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch và đúng quy định của ngành Công an.

"1. Trang phục của Cảnh sát giao thông
a) Cảnh sát giao thông khi tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm sử dụng trang phục Cảnh sát, đeo số hiệu Công an nhân dân theo quy định của Bộ Công an. Khi kiểm soát vào buổi tối, ban đêm hoặc ban ngày trong điều kiện thời tiết sương mù, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn phải mặc áo phản quang;"

Như vậy, nguyên tắc chung là khi thực hiện nhiệm vụ công khai, cán bộ CSGT bắt buộc phải sử dụng sắc phục ngành và đeo số hiệu đầy đủ. Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra một trường hợp đặc biệt cho phép sử dụng thường phục trong các hoạt động nghiệp vụ cụ thể.

Trường hợp CSGT được mặc thường phục bắn tốc độ

Việc CSGT mặc thường phục không phải là hoạt động tùy tiện mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 11 Thông tư 65/2020/TT-BCA. Cụ thể:

• Mục đích: Để vận hành, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (như máy đo tốc độ có ghi hình ảnh), giám sát tình hình trật tự an toàn giao thông.
• Thẩm quyền quyết định: Phải do Trưởng phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ thuộc Cục CSGT; Trưởng phòng CSGT; Trưởng Công an cấp huyện trở lên quyết định.
• Yêu cầu bắt buộc: Việc mặc thường phục phải được ghi rõ trong kế hoạch tuần tra, kiểm soát đã được phê duyệt.

Quy trình xử lý khi phát hiện vi phạm bằng thường phục

Một điểm quan trọng mà người tham gia giao thông cần lưu ý là bộ phận mặc thường phục chỉ có chức năng vận hành thiết bị và phát hiện vi phạm. Theo quy định, khi phát hiện hành vi vi phạm, bộ phận này phải thông báo ngay cho bộ phận tuần tra, kiểm soát công khai (mặc sắc phục) để tiến hành dừng phương tiện và xử lý theo quy định.

Điều này đồng nghĩa với việc, cán bộ mặc thường phục không được trực tiếp dừng xe và xử phạt người vi phạm trên đường. Mọi quy trình kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính vẫn phải được thực hiện bởi lực lượng CSGT mặc trang phục Cảnh sát đúng quy định.

Lời khuyên cho người tham gia giao thông

Với quy định mới tại Thông tư 65/2020/TT-BCA, việc hóa trang (mặc thường phục) để bắn tốc độ là hoàn toàn hợp pháp nếu nằm trong kế hoạch đã được phê duyệt. Do đó, người dân cần nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ, không nên có tâm lý chủ quan khi không thấy bóng dáng lực lượng chức năng trên đường.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh hơn.