Bước ngoặt lịch sử trong tiến trình cổ phần hóa Petrolimex

Ngày 31/05/2011, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 828/QĐ-TTg phê duyệt Phương án cổ phần hóa và cơ cấu lại Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex). Đây được xem là một trong những sự kiện kinh tế quan trọng nhất trong năm 2011, đánh dấu sự chuyển mình của một "ông lớn" nhà nước sang mô hình công ty cổ phần.

Cơ cấu vốn điều lệ và tỷ lệ nắm giữ của Nhà nước

Theo phương án được phê duyệt, Petrolimex sẽ giữ nguyên phần vốn góp nhà nước hiện có và phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ. Cụ thể:

• Vốn điều lệ: 10.700 tỷ đồng.
• Tổng số cổ phần phát hành lần đầu: 1,07 tỷ cổ phần.
• Tỷ lệ nắm giữ của Nhà nước: Tối thiểu 75% vốn điều lệ (trong đợt đầu là 94,99%).
• Cổ phần ưu đãi cho người lao động: 1,98%.
• Cổ phần bán cho tổ chức công đoàn: 0,47%.
• Bán đấu giá công khai: 2,56%.

Việc Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối cho thấy tầm quan trọng chiến lược của Petrolimex trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời vẫn tạo dư địa cho các thành phần kinh tế khác tham gia.

Giải quyết bài toán lao động dôi dư

Một trong những thách thức lớn nhất khi thực hiện cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn là vấn đề nhân sự. Tại thời điểm công bố giá trị doanh nghiệp, Petrolimex có 16.502 lao động thường xuyên. Sau khi chuyển sang mô hình công ty cổ phần, số lượng lao động dự kiến là 15.995 người.

Như vậy, sẽ có khoảng 505 lao động dôi dư. Để đảm bảo quyền lợi cho những người này, Chính phủ yêu cầu thực hiện nghiêm túc các chính sách theo quy định tại Nghị định 91/2010/NĐ-CP. Đây là nỗ lực nhằm giảm thiểu tác động xã hội và hỗ trợ người lao động ổn định cuộc sống sau khi rời doanh nghiệp.

Định hướng kinh doanh và mô hình hoạt động mới

Sau cổ phần hóa, ngành nghề kinh doanh chính của Petrolimex vẫn tập trung vào lĩnh vực xăng dầu và các dịch vụ liên quan. Tổng công ty sẽ hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con. Trong đó, công ty mẹ nắm giữ 100% vốn tại các đơn vị chủ chốt như Tổng công ty Vận tải Thủy Petrolimex, Tổng công ty Xây lắp, và hệ thống 42 công ty con trải dài khắp các tỉnh thành.

Việc cổ phần hóa không chỉ giúp Petrolimex minh bạch hóa quản trị mà còn tạo động lực để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường xăng dầu ngày càng mở rộng.