Trong bối cảnh các quy định về bảo vệ môi trường ngày càng thắt chặt, việc vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải không còn đơn thuần là một bước kỹ thuật mà đã trở thành yêu cầu pháp lý bắt buộc. Việc lơ là hoặc thực hiện sai quy trình có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với những án phạt nặng nề và đình chỉ hoạt động.

Vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải: Không chỉ là thủ tục!

Theo quy định tại khoản 26 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020, vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải là quá trình vận hành nhằm kiểm tra, đánh giá hiệu quả và sự phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường.

"Vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải là việc vận hành nhằm kiểm tra, đánh giá hiệu quả và sự phù hợp với yêu cầu về bảo vệ môi trường đối với công trình xử lý chất thải của chủ dự án đầu tư, cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp."

Việc này giúp chủ đầu tư phát hiện sớm các lỗi thiết kế, lắp đặt và tối ưu hóa quy trình trước khi đi vào hoạt động chính thức, đảm bảo hệ thống hoạt động bền vững.

Những ai bắt buộc phải thực hiện vận hành thử nghiệm?

Căn cứ Điều 31 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, các đối tượng sau đây bắt buộc phải thực hiện vận hành thử nghiệm sau khi được cấp giấy phép môi trường:

• Chủ dự án đầu tư thuộc đối tượng phải đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và có giấy phép môi trường.
• Chủ dự án không thuộc diện ĐTM nhưng vẫn phải có giấy phép môi trường.
• Các cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh dịch vụ tập trung đã hoạt động trước ngày 01/01/2022 có phát sinh chất thải cần xử lý.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ tại khoản 1 Điều 31 Nghị định 08/2022/NĐ-CP như: hồ lắng khai thác khoáng sản thông thường, hệ thống xử lý nước làm mát sử dụng Clo, hoặc các công trình xử lý tại chỗ như bể tự hoại, bể tách mỡ...

Cấp lại giấy phép môi trường có cần vận hành thử nghiệm lại?

Đây là thắc mắc của nhiều doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính. Theo khoản 6 Điều 30 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, chỉ những dự án có sự thay đổi về quy mô, công suất, công nghệ sản xuất hoặc tăng số lượng nguồn phát sinh chất thải gây ô nhiễm vượt quy chuẩn mới phải vận hành thử nghiệm lại.

Trách nhiệm "nặng ký" của chủ đầu tư trong quá trình thử nghiệm

Chủ đầu tư không thể phó mặc hoàn toàn cho đơn vị nhà thầu. Theo khoản 7 Điều 30 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, trách nhiệm của chủ đầu tư bao gồm:

• Phối hợp giám sát: Làm việc chặt chẽ với cơ quan chuyên môn địa phương. Với các dự án yêu cầu quan trắc tự động, phải truyền dữ liệu và hình ảnh camera liên tục.
• Quan trắc định kỳ: Tự thực hiện hoặc thuê đơn vị đủ năng lực để đánh giá hiệu quả xử lý theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Nhật ký vận hành: Duy trì sổ ghi chép đầy đủ, đặc biệt là khối lượng chất thải nguy hại hoặc phế liệu sử dụng (nếu có).
• Báo cáo kết quả: Trong vòng 10 ngày sau khi kết thúc thử nghiệm, phải gửi báo cáo kết quả đến cơ quan cấp phép.

Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định trên không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn khẳng định uy tín và trách nhiệm xã hội trong việc bảo vệ môi trường sống xanh - sạch - đẹp.