Trong bối cảnh cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu đang nỗ lực bứt phá vào giai đoạn cuối năm 2017, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã mang đến một tin vui quan trọng. Ngày 27/12/2017, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ký ban hành Thông tư 18/2017/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 24/2015/TT-NHNN.

Gia hạn thời gian cho vay ngoại tệ đến hết năm 2018

Điểm mấu chốt và đáng chú ý nhất của quy định mới này chính là việc kéo dài thời hạn áp dụng cho vay bằng ngoại tệ. Theo đó, các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ tiếp tục được xem xét, quyết định cho vay bằng ngoại tệ đối với các nhu cầu vốn ngắn hạn ở trong nước nhằm thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới Việt Nam.

Cụ thể, tại Điều 1 Thông tư 18/2017/TT-NHNN đã sửa đổi khoản 1 Điều 5 của Thông tư 24/2015/TT-NHNN (đã được sửa đổi bởi Thông tư 31/2016/TT-NHNN), quy định thời hạn áp dụng cho vay ngoại tệ đối với nhóm đối tượng này sẽ kéo dài đến hết ngày 31/12/2018.

"Quy định tại điểm c khoản 1 Điều 3 Thông tư này được thực hiện đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2018."

Việc gia hạn này được xem là một động thái kịp thời của Ngân hàng Nhà nước nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp giảm chi phí vay vốn, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Điều kiện và trách nhiệm của khách hàng vay vốn

Mặc dù được nới lỏng về thời gian, nhưng pháp luật vẫn quy định rất chặt chẽ về đối tượng và điều kiện vay vốn để đảm bảo an toàn hệ thống và quản lý ngoại hối hiệu quả. Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 3 Thông tư 24/2015/TT-NHNN, khách hàng vay phải đáp ứng các tiêu chí sau:

• Có đủ ngoại tệ từ nguồn thu xuất khẩu để trả nợ vay.
• Khi được giải ngân vốn cho vay, khách hàng phải bán số ngoại tệ vay đó cho tổ chức tín dụng cho vay theo hình thức giao dịch hối đoái giao ngay (spot).
• Trường hợp ngoại lệ: Nhu cầu vay vốn của khách hàng để thực hiện giao dịch thanh toán mà pháp luật quy định đồng tiền giao dịch phải bằng ngoại tệ thì không bắt buộc phải bán lại ngoại tệ.

Quy định này buộc các doanh nghiệp phải có nguồn thu ngoại tệ thực tế từ hoạt động xuất khẩu, tránh tình trạng vay ngoại tệ để đầu cơ hoặc sử dụng sai mục đích, gây áp lực lên tỷ giá hối đoái.

Tác động tích cực đến thị trường tài chính cuối năm

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế trong thời điểm cuối năm 2017, việc ban hành Thông tư 18/2017/TT-NHNN không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch tài chính cho năm 2018 mà còn thể hiện sự nhất quán trong chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Thay vì chấm dứt đột ngột vào cuối năm 2017, việc gia hạn thêm một năm giúp thị trường có thời gian thích nghi và chuyển đổi dần sang quan hệ mua - bán ngoại tệ thay vì quan hệ vay - mượn theo định hướng lâu dài của Chính phủ.

Thông tư 18/2017/TT-NHNN chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2018. Các hợp đồng tín dụng được ký kết trước ngày này vẫn tiếp tục được thực hiện theo các thỏa thuận đã ký phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm ký kết hợp đồng.

Để nắm rõ hơn các chi tiết kỹ thuật về quy trình giải ngân và kiểm soát dòng tiền ngoại tệ, doanh nghiệp cần tham khảo kỹ toàn văn Văn bản hợp nhất 01/VBHN-NHNN năm 2018 (hợp nhất giữa Thông tư 24/2015/TT-NHNN và Thông tư 18/2017/TT-NHNN) để đảm bảo tuân thủ đúng các quy định hiện hành.