Từ ngày 01/7/2026, hàng loạt chính sách mới mang tính bước ngoặt liên quan đến lương cơ sở, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng sẽ chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là những điều chỉnh quan trọng, tác động trực tiếp đến đời sống của hàng triệu cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người nghỉ hưu trên cả nước. Để giúp bạn đọc chủ động nắm bắt quyền lợi của mình, bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết và toàn diện các quy định mới nhất theo bối cảnh pháp lý hiện hành.

1. Lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2026

Một trong những chính sách đáng chú ý nhất là việc điều chỉnh tăng mức lương cơ sở đối với khu vực công. Sau một thời gian áp dụng mức lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 73/2024/NĐ-CP, Chính phủ đã ban hành Nghị định 161/2026/NĐ-CP để thiết lập một mặt bằng lương mới.

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định rõ:

2. Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng.

Như vậy, so với mức cũ, lương cơ sở tăng thêm 190.000 đồng/tháng (tương đương mức tăng khoảng 8,12%). Sự điều chỉnh này không chỉ làm tăng mức lương thực nhận mà còn kéo theo sự gia tăng của hàng loạt khoản phụ cấp, trợ cấp và mức đóng - hưởng bảo hiểm xã hội liên quan.

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở mới này được áp dụng đối với 09 nhóm đối tượng sau:

1. Cán bộ, công chức từ trung ương đến cấp xã quy định tại Điều 1 Luật Cán bộ, công chức;
2. Viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập quy định tại Điều 1 Luật Viên chức;
3. Người làm các công việc theo chế độ hợp đồng lao động trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập thuộc trường hợp được áp dụng hoặc có thỏa thuận trong hợp đồng lao động áp dụng xếp lương theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP;
4. Người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động theo quy định tại Nghị định 126/2024/NĐ-CP;
5. Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng, công chức quốc phòng và lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam;
6. Sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, công nhân công an và lao động hợp đồng thuộc Công an nhân dân;
7. Người làm việc trong tổ chức cơ yếu;
8. Hạ sĩ quan và binh sĩ thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; hạ sĩ quan và chiến sĩ nghĩa vụ thuộc Công an nhân dân;
9. Người hoạt động không chuyên trách ở thôn và tổ dân phố.

Lưu ý đặc biệt: Người hưởng lương quy định tại các nhóm từ (1) đến (7) nêu trên (không bao gồm đối tượng hưởng phụ cấp, sinh hoạt phí) thuộc đối tượng áp dụng chế độ tiền thưởng mới theo quy chế của từng cơ quan, đơn vị.

2. Chính sách mới về lương hưu từ 01/7/2026 có gì đáng chú ý?

Song song với việc tăng lương cơ sở, Chính phủ cũng ban hành Nghị định 162/2026/NĐ-CP điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng. Chính sách điều chỉnh lần này được chia làm hai nhóm rõ rệt nhằm đảm bảo tính công bằng và an sinh xã hội.

2.1. Tăng đồng loạt 8% lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng

Từ ngày 01/7/2026, những người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng trước ngày 01/7/2026 sẽ được điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026.

Nhóm đối tượng được hưởng mức tăng 8% bao gồm:

• Cán bộ, công chức, công nhân, viên chức và người lao động (kể cả người có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, người nghỉ hưu từ quỹ bảo hiểm xã hội nông dân Nghệ An chuyển sang) đang hưởng lương hưu hằng tháng;
• Quân nhân, công an nhân dân, người làm công tác cơ yếu đang hưởng lương hưu hằng tháng;
• Cán bộ xã, phường, thị trấn đang hưởng lương hưu và trợ cấp hằng tháng;
• Người đang hưởng trợ cấp mất sức lao động hằng tháng; người đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ;
• Người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng;
• Người đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

2.2. Tăng thêm đối với người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp

Nhằm hỗ trợ những người nghỉ hưu từ thời kỳ trước, có mức lương hưu thấp do mức lương thời điểm nghỉ hưu không cao, Nghị định 162/2026/NĐ-CP quy định chính sách tăng thêm đặc biệt cho người hưởng lương hưu, trợ cấp trước ngày 01/01/1995.

Cụ thể, sau khi đã thực hiện điều chỉnh tăng 8% theo quy định chung, nếu mức hưởng vẫn thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng thì tiếp tục được điều chỉnh tăng thêm:

• Đối với người có mức hưởng từ 3.500.000 đồng/tháng trở xuống: Được tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng;
• Đối với người có mức hưởng từ trên 3.500.000 đồng/tháng đến dưới 3.800.000 đồng/tháng: Được điều chỉnh tăng lên bằng 3.800.000 đồng/người/tháng.

Đây là một chính sách nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với thế hệ đi trước, giúp thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các thời kỳ nghỉ hưu.

3. Lương, phụ cấp của cán bộ, công chức, viên chức từ 01/7/2026 được tính thế nào?

Để hướng dẫn chi tiết việc tính toán tiền lương thực tế khi lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng, Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư 13/2026/TT-BNV. Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 13/2026/TT-BNV, công thức tính lương và phụ cấp được áp dụng cụ thể cho từng nhóm đối tượng như sau:

3.1. Đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động

* Công thức tính mức lương hằng tháng:

Mức lương thực nhận = 2.530.000 đồng/tháng x Hệ số lương hiện hưởng

Ví dụ: Một công chức chuyên viên chính đang hưởng hệ số lương 4,40. Từ ngày 01/7/2026, mức lương hằng tháng của công chức này sẽ là: 2.530.000 đồng x 4,40 = 11.132.000 đồng/tháng (tăng 836.000 đồng/tháng so với mức cũ).

* Công thức tính mức phụ cấp hằng tháng:

• Đối với các khoản phụ cấp tính theo mức lương cơ sở:
  

  Mức phụ cấp = 2.530.000 đồng/tháng x Hệ số phụ cấp hiện hưởng

• Đối với các khoản phụ cấp tính theo tỷ lệ %:
  

  Mức phụ cấp = (Mức lương từ 01/7/2026 + Phụ cấp chức vụ lãnh đạo, nếu có + Phụ cấp thâm niên vượt khung, nếu có) x Tỷ lệ % phụ cấp được hưởng

• Đối với các khoản phụ cấp quy định bằng mức tiền cụ thể: Giữ nguyên mức tiền cụ thể theo quy định hiện hành.

* Công thức tính mức tiền của hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có):

Mức tiền bảo lưu = 2.530.000 đồng/tháng x Hệ số chênh lệch bảo lưu hiện hưởng

3.2. Đối với đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp

Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp được hưởng sinh hoạt phí hằng tháng tính theo mức lương cơ sở mới:

Mức hoạt động phí = 2.530.000 đồng/tháng x Hệ số hoạt động phí theo quy định

3.3. Đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố

Từ ngày 01/7/2026, quỹ phụ cấp được ngân sách nhà nước khoán cho mỗi thôn, tổ dân phố để chi trả hằng tháng cho người hoạt động không chuyên trách cũng được tính toán dựa trên mức lương cơ sở mới là 2.530.000 đồng/tháng. Việc phân bổ cụ thể mức phụ cấp cho từng chức danh sẽ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định phù hợp với tình hình thực tế địa phương.

3.4. Đối với người làm việc trong tổ chức cơ yếu

• Người làm việc trong tổ chức cơ yếu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an: Thực hiện theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Công an.
• Người làm việc trong tổ chức cơ yếu tại các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội khác: Áp dụng cách tính lương, phụ cấp tương tự như đối với cán bộ, công chức, viên chức nêu trên.

4. Đánh giá tác động và lời khuyên pháp lý

Việc điều chỉnh tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng và tăng lương hưu thêm 8% từ ngày 01/7/2026 là một nỗ lực rất lớn của Chính phủ trong việc cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống cho người lao động khu vực công và người nghỉ hưu. Điều này giúp bù đắp phần nào sự trượt giá của thị trường và đảm bảo giá trị thực tế của đồng lương.

Đối với người lao động và người nghỉ hưu, cần lưu ý kiểm tra kỹ bảng lương, quyết định điều chỉnh lương hưu của mình từ tháng 7/2026 để đảm bảo các cơ quan chi trả thực hiện đúng và đầy đủ quyền lợi theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP và Nghị định 162/2026/NĐ-CP. Nếu có bất kỳ thắc mắc hoặc sai sót nào trong quá trình tính toán, người hưởng lợi có quyền yêu cầu cơ quan quản lý nhân sự hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương giải trình và điều chỉnh kịp thời.