Đầu năm 2019, ngành chăn nuôi Việt Nam phải đối mặt với "cơn bão" mang tên Dịch tả lợn Châu Phi. Trước tình hình cấp bách này, Chính phủ đã nhanh chóng đưa ra những quyết sách quan trọng nhằm giảm bớt thiệt hại cho người nông dân và ngăn chặn dịch bệnh lây lan diện rộng.

Bước ngoặt từ Nghị quyết 16/NQ-CP: Hỗ trợ sát giá thị trường

Tại phiên họp thường kỳ tháng 02 năm 2019, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 16/NQ-CP ngày 07/03/2019. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc điều chỉnh cơ chế hỗ trợ cho chủ vật nuôi có lợn buộc phải tiêu hủy do mắc bệnh.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 7 Nghị quyết 16/NQ-CP, Chính phủ cho phép Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sử dụng dự phòng ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác để hỗ trợ cho lợn mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh lở mồm long móng, tai xanh và đặc biệt là dịch tả lợn Châu Phi.

"Đối với lợn con, lợn thịt các loại, hỗ trợ với mức tối thiểu 80% giá thị trường tại thời điểm và tại địa phương có dịch bệnh xảy ra. Đối với lợn nái, lợn đực giống đang khai thác, hỗ trợ với mức từ 1,5 đến 2,0 lần so với mức hỗ trợ các loại lợn khác tại thời điểm có dịch bệnh."

Việc nâng mức hỗ trợ lên sát giá thị trường được xem là giải pháp "cứu cánh" giúp người dân không giấu dịch, tự giác khai báo để cơ quan chức năng tiến hành tiêu hủy đúng quy trình kỹ thuật.

Bãi bỏ rào cản thủ tục: Không cần kê khai ban đầu

Một điểm mới mang tính đột phá khác là việc nới lỏng điều kiện nhận hỗ trợ. Trước đây, theo Nghị định 02/2017/NĐ-CP, chủ vật nuôi thường phải đáp ứng các điều kiện về đăng ký kê khai ban đầu với chính quyền địa phương. Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch bệnh lây lan quá nhanh, nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ chưa kịp hoàn tất các thủ tục này.

Nhận thấy bất cập đó, Chính phủ quyết nghị: Chủ vật nuôi được hỗ trợ khi có lợn buộc phải tiêu hủy không nhất thiết phải đáp ứng điều kiện đăng ký kê khai ban đầu được UBND cấp xã xác nhận khi bắt đầu nuôi lợn. Điều này giúp chính sách tiếp cận được đúng đối tượng một cách nhanh nhất, giảm bớt gánh nặng hành chính cho bà con nông dân trong lúc hoạn nạn.

Đảm bảo tính minh bạch và chống trục lợi chính sách

Dù nới lỏng thủ tục, nhưng Chính phủ cũng nhấn mạnh việc kiểm soát chặt chẽ để tránh tình trạng trục lợi. Quá trình triển khai hỗ trợ phải đảm bảo các nguyên tắc:

• Công khai, minh bạch về danh sách hộ nhận hỗ trợ và số tiền chi trả.
• Đúng đối tượng, đúng số lượng lợn thực tế bị tiêu hủy.
• Dưới sự giám sát chặt chẽ của Mặt trận Tổ quốc các cấp và cộng đồng dân cư.

Chính phủ cũng giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính khẩn trương nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Nghị định 02/2017/NĐ-CP theo trình tự rút gọn để luật hóa các quy định tạm thời này, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các địa phương thực hiện.

Với những chính sách kịp thời và nhân văn này, hy vọng người chăn nuôi sẽ có thêm động lực để cùng chính quyền vượt qua giai đoạn khó khăn, sớm ổn định sản xuất và tái đàn khi dịch bệnh được khống chế.