Tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV đã chính thức thông qua Nghị quyết 82/2019/QH14 về tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm chấn chỉnh những bất cập tồn tại bấy lâu nay trong công tác quản lý tài nguyên đất đai, đặc biệt là vấn đề tài chính đất đai và giá đất.

Quy hoạch và quản lý đất đai đô thị cần sự minh bạch và sát thực tế (ảnh minh họa)

Nhiệm vụ trọng tâm: Đưa khung giá đất về đúng giá trị thực

Một trong những nội dung quan trọng nhất mà Quốc hội giao cho Chính phủ là phải xây dựng khung giá đất phù hợp với giá thị trường. Theo quy định tại Điều 113 Luật Đất đai 2013, Chính phủ ban hành khung giá đất định kỳ 05 năm một lần. Tuy nhiên, thực tế cho thấy khung giá đất hiện hành thường thấp hơn nhiều so với giá giao dịch thực tế, dẫn đến thất thoát ngân sách khi giao đất, cho thuê đất và gây khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Quốc hội yêu cầu các phương pháp xác định giá đất phải bảo đảm khách quan, minh bạch. Giá đất cần được tính đúng, tính đủ các giá trị tăng thêm từ các yếu tố lợi thế như vị trí địa lý, quy hoạch, chuyển mục đích sử dụng đất và đầu tư kết cấu hạ tầng. Điều này nhằm khắc phục tình trạng "hai giá" vốn gây nhiều hệ lụy tiêu cực trong thời gian qua.

Siết chặt quản lý, xử lý nghiêm các sai phạm về đất đai

Bên cạnh vấn đề giá đất, Chính phủ cũng được giao nhiệm vụ rà soát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai. Cụ thể:

• Xử lý đất bỏ hoang: Đối với các trường hợp sử dụng nhiều diện tích đất, nhà ở hoặc đất đã giao, cho thuê nhưng chậm đưa vào sử dụng, Quốc hội yêu cầu nghiên cứu áp dụng mức thuế cao hơn để ngăn chặn tình trạng đầu cơ, lãng phí tài nguyên.
• Thu hẹp hình thức thuê đất trả tiền một lần: Chuyển dần sang hình thức cho thuê đất trả tiền hằng năm để đảm bảo nguồn thu ổn định và lâu dài cho ngân sách.
• Ngăn chặn tình trạng đứng tên hộ: Xử lý nghiêm việc người Việt Nam đứng tên thay cho người nước ngoài để mua nhà, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái pháp luật.

Các văn bản pháp lý về đất đai đang được hoàn thiện để nâng cao hiệu quả quản lý (ảnh minh họa)

Giải quyết bài toán an sinh xã hội và nhà ở cho người thu nhập thấp

Nghị quyết cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các địa phương trong việc bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội. Chính phủ cần chỉ đạo sát sao để đảm bảo các dự án phát triển nhà ở thương mại phải dành diện tích đất thỏa đáng cho nhà ở xã hội theo đúng quy định, nhằm giải quyết nhu cầu bức thiết về chỗ ở cho người có thu nhập thấp tại các đô thị lớn.

Quốc hội yêu cầu Chính phủ phải báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ này vào kỳ họp thứ 10 (tháng 10/2020). Đây là minh chứng cho sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất đối với một lĩnh vực nhạy cảm và quan trọng như đất đai.

Nghị quyết 82/2019/QH14 nêu rõ: "Xây dựng khung giá đất phù hợp với giá thị trường. Hoàn thiện các phương pháp xác định giá đất bảo đảm khách quan, minh bạch, phù hợp với giá thị trường; giá đất được tính đúng, tính đủ các giá trị tăng thêm từ các yếu tố lợi thế..."

Việc thực hiện nghiêm túc các giải pháp này không chỉ giúp tăng thu ngân sách mà còn tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch, công bằng, thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản Việt Nam trong giai đoạn tới.