Chính sách thu tiền sử dụng đất vừa có sự thay đổi mang tính bước ngoặt đối với hàng nghìn hộ gia đình, cá nhân đang ghi nợ tiền sử dụng đất trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Theo quy định mới nhất tại Nghị định 79/2019/NĐ-CP, kể từ ngày 10/12/2019, Nhà nước sẽ chính thức bãi bỏ cơ chế khuyến khích giảm trừ tài chính khi người dân tất toán nợ trước hạn.

Người dân cần lưu ý các mốc thời gian để tất toán nợ tiền sử dụng đất (ảnh minh họa)

Bãi bỏ quy định giảm trừ 2%/năm khi trả nợ trước hạn

Trước đây, nhằm khuyến khích người dân sớm hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, tại Điều 16 Nghị định 45/2014/NĐ-CP quy định: Trường hợp hộ gia đình, cá nhân thanh toán nợ trước hạn thì được hỗ trợ giảm trừ vào tiền sử dụng đất phải nộp với mức hỗ trợ là 2%/năm trên số tiền trả nợ trước hạn và số năm trả nợ trước hạn.

Tuy nhiên, quy định này đã bị bãi bỏ bởi khoản 2 Điều 2 Nghị định 79/2019/NĐ-CP. Cụ thể:

"2. Không thực hiện hỗ trợ giảm trừ 2%/năm vào tiền sử dụng đất phải nộp đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân thanh toán nợ trước hạn (05 năm) kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành."

Như vậy, từ ngày 10/12/2019, dù người dân có trả nợ sớm bao nhiêu năm đi chăng nữa thì số tiền phải nộp vẫn là số tiền đã được ghi trên Giấy chứng nhận, không còn được chiết khấu như trước.

Xử lý chuyển tiếp cho các trường hợp đã ghi nợ trước 10/12/2019

Đây là nội dung cực kỳ quan trọng mà người dân cần nắm rõ để tránh rơi vào trường hợp phải nộp tiền sử dụng đất theo giá đất tại thời điểm trả nợ (thường cao hơn rất nhiều so với giá đất tại thời điểm cấp sổ). Điều 2 Nghị định 79/2019/NĐ-CP phân chia thành 02 nhóm đối tượng chuyển tiếp:

1. Ghi nợ tiền sử dụng đất trước ngày 01/03/2016

Đối với nhóm này, người dân được tiếp tục thanh toán tiền sử dụng đất còn nợ theo chính sách và giá đất tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận đến hết ngày 28/02/2021. Đây là thời hạn cuối cùng để hưởng mức giá cũ.

Hệ quả pháp lý: Kể từ ngày 01/03/2021 trở về sau, nếu chưa trả hết nợ, hộ gia đình, cá nhân sẽ phải thanh toán số tiền còn nợ theo giá đất tại thời điểm trả nợ. Điều này có thể khiến số tiền nợ tăng lên gấp nhiều lần do biến động giá đất trên thị trường.

Thủ tục xóa nợ tiền sử dụng đất tại cơ quan hành chính (ảnh minh họa)

2. Ghi nợ từ ngày 01/03/2016 đến trước ngày 10/12/2019

Đối với nhóm này, người dân tiếp tục thanh toán nợ theo số tiền ghi trên Giấy chứng nhận (đã xác định theo Nghị định 45/2014/NĐ-CP) trong thời hạn 05 năm kể từ ngày ghi nợ.

Lưu ý: Nếu quá thời hạn 05 năm kể từ ngày ghi nợ mà chưa trả hết, người dân cũng sẽ phải thanh toán theo giá đất tại thời điểm trả nợ.

Siết chặt đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất

Không chỉ bãi bỏ chính sách giảm trừ, Điều 1 Nghị định 79/2019/NĐ-CP còn thu hẹp đối tượng được ghi nợ. Theo đó, chỉ những hộ gia đình, cá nhân thuộc các nhóm sau mới được ghi nợ khi được giao đất tái định cư:

• Người có công với cách mạng.
• Hộ nghèo.
• Đồng bào dân tộc thiểu số.
• Người có hộ khẩu thường trú tại địa bàn kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.

Mức tiền được ghi nợ là phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất phải nộp trừ đi giá trị bồi thường, hỗ trợ về đất khi bị thu hồi. Thời hạn trả nợ dần vẫn được giữ nguyên là 05 năm và không tính tiền chậm nộp trong thời gian này.

Lời khuyên pháp lý

Với việc bãi bỏ quy định giảm trừ 2% và áp dụng thời hạn chuyển tiếp nghiêm ngặt, người dân đang có nợ tiền sử dụng đất cần chủ động rà soát lại Giấy chứng nhận của gia đình mình. Nếu thuộc trường hợp ghi nợ trước năm 2016, hãy ưu tiên sắp xếp tài chính để tất toán trước ngày 28/02/2021 nhằm bảo vệ quyền lợi kinh tế tốt nhất, tránh việc phải gánh thêm khoản nợ khổng lồ do chênh lệch giá đất sau này.

Nguyễn Hương