Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách hành chính và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, Chính phủ đã ban hành Nghị định 143/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 10/12/2020). Đây là văn bản quan trọng sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 108/2014/NĐ-CP, mang đến những thay đổi căn bản về tiêu chí đánh giá và lộ trình tinh giản biên chế trong giai đoạn tới.

1. Chuẩn hóa tiêu chí xác định đối tượng tinh giản biên chế

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc điều chỉnh các tiêu chí xếp loại chất lượng để xác định đối tượng tinh giản. Sự thay đổi này nhằm đảm bảo tính thống nhất với Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019.

Cụ thể, thay vì dùng cụm từ "bị hạn chế về năng lực hoàn thành công việc được giao", quy định mới chuyển sang tiêu chí "không hoàn thành nhiệm vụ". Đồng thời, mức "hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực" cũng được sửa đổi thành "mức hoàn thành nhiệm vụ". Việc loại bỏ các cụm từ mang tính định tính như "hạn chế về năng lực" giúp quá trình đánh giá trở nên khách quan và minh bạch hơn.

Đặc biệt, quy định mới bổ sung yêu cầu khắt khe hơn đối với trường hợp nghỉ ốm đau. Theo đó, năm trước liền kề thời điểm xét tinh giản, nếu tổng số ngày nghỉ làm việc bằng hoặc cao hơn số ngày nghỉ tối đa do ốm đau theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, cá nhân đó phải có xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh và cơ quan Bảo hiểm xã hội chi trả trợ cấp mới đủ điều kiện xem xét.

2. Lộ trình điều chỉnh độ tuổi hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi

Để tương thích với lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu tại Bộ luật Lao động 2019, Nghị định 143/2020/NĐ-CP đã điều chỉnh chi tiết độ tuổi hưởng chính sách tinh giản biên chế.

Kể từ ngày 01/01/2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với nam và 04 tháng đối với nữ. Do đó, các mốc tuổi để hưởng chính sách về hưu trước tuổi hoặc thôi việc ngay cũng được tính toán dựa trên mốc tuổi nghỉ hưu mới này.

Ví dụ, đối với chính sách về hưu trước tuổi, cán bộ công chức có tuổi thấp hơn tối đa đủ 05 tuổi và thấp hơn tối thiểu đủ 02 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 sẽ được hưởng các chế độ trợ cấp hấp dẫn mà không bị trừ tỷ lệ lương hưu.

3. Thay đổi điều kiện hỗ trợ khi chuyển công tác sang khu vực ngoài nhà nước

Chính sách khuyến khích cán bộ, công chức chuyển sang làm việc tại các tổ chức không hưởng lương từ ngân sách nhà nước cũng có những điều chỉnh quan trọng. Nghị định 143/2020/NĐ-CP bổ sung thêm trường hợp không được hưởng trợ cấp khi chuyển nơi làm việc, bao gồm:

• Người làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập khi đơn vị chuyển đổi sang mô hình tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư hoặc cổ phần hóa nhưng vẫn được giữ lại làm việc.
• Người có tuổi thấp hơn đủ 03 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại Điều 169 Bộ luật Lao động 2019.

Việc bổ sung thêm điều kiện về công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm (đủ 15 năm) cũng là một điểm mới nhằm bảo vệ quyền lợi cho những đối tượng đặc thù khi thực hiện tinh giản.

4. Kéo dài thời gian thực hiện chính sách tinh giản biên chế đến năm 2030

Đây là thông tin mang tính chiến lược dài hạn. Trước đây, Nghị định 108/2014/NĐ-CP chỉ quy định thời hạn áp dụng các chế độ, chính sách đến hết ngày 31/12/2021. Tuy nhiên, theo quy định mới tại Nghị định 143/2020/NĐ-CP, thời hạn này đã được kéo dài thêm 9 năm, tức là đến hết ngày 31/12/2030.

Việc kéo dài thời gian áp dụng cho thấy quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị một cách bền vững và có lộ trình rõ ràng.

Tóm lại, những thay đổi về chính sách tinh giản biên chế từ tháng 12/2020 không chỉ đơn thuần là việc điều chỉnh các con số, mà còn là sự chuẩn hóa về mặt pháp lý để phù hợp với các đạo luật gốc mới ban hành. Cán bộ, công chức và viên chức cần nắm vững các quy định này để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình trong quá trình thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến quy trình hoặc chế độ tinh giản biên chế, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết.