Chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh là một chính sách mang tính nhân văn sâu sắc, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí điều trị cho những bệnh nhân hiểm nghèo hoặc có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, để ngăn chặn tình trạng trục lợi thương mại và bảo đảm tính minh bạch, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 16/2026/TT-BYT quy định thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Thông tư này là việc siết chặt trách nhiệm của các cơ sở kinh doanh dược, đặc biệt là quy định nghiêm cấm sử dụng chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho các mục đích quảng cáo, tiếp thị hoặc tạo lợi thế cạnh tranh không lành mạnh kể từ ngày 10/07/2026.

Nghiêm cấm lợi dụng hỗ trợ thuốc miễn phí để quảng cáo, tiếp thị

Theo quy định tại điểm c khoản 4 Điều 6 Thông tư 16/2026/TT-BYT, cơ sở kinh doanh dược thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí có trách nhiệm:

"c) Không được sử dụng chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí để quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc người bệnh; không được lợi dụng việc thực hiện hỗ trợ thuốc để tạo lợi thế cạnh tranh trong cung ứng thuốc trái quy định của pháp luật."

Quy định này nhằm bảo đảm rằng các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí phải xuất phát từ tinh thần nhân đạo và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, chứ không phải là một công cụ marketing ẩn danh để quảng bá thương hiệu, kích cầu tiêu dùng hoặc tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các nhà cung cấp thuốc trên thị trường. Việc cấm quảng cáo, tiếp thị dưới mọi hình thức thông qua chương trình này giúp bảo vệ người bệnh khỏi những thông tin sai lệch và bảo đảm tính khách quan trong chỉ định điều trị của y bác sĩ.

Trách nhiệm bảo đảm nguồn gốc, chất lượng và cung ứng thuốc

Bên cạnh việc cấm quảng cáo thương mại, Thông tư 16/2026/TT-BYT cũng đặt ra những yêu cầu rất khắt khe đối với cơ sở kinh doanh dược về nghĩa vụ cung ứng và chất lượng sản phẩm. Cụ thể:

• Cung ứng đầy đủ và kịp thời: Theo điểm b khoản 4 Điều 6, cơ sở dược phải cung ứng đầy đủ, kịp thời, bảo đảm số lượng, chất lượng thuốc theo đúng văn bản thỏa thuận đã ký kết với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
• Bảo đảm nguồn gốc hợp pháp: Theo khoản 5 Điều 4, cơ sở kinh doanh dược phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp, chất lượng của thuốc cung cấp cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đồng thời, thuốc trong chương trình phải được lưu hành hợp pháp tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về dược (theo khoản 3 Điều 2).
• Quản lý và bảo quản nghiêm ngặt: Thuốc thuộc chương trình hỗ trợ phải được bảo quản, lưu trữ riêng và có ký hiệu nhận biết rõ ràng để tránh nhầm lẫn với các loại thuốc thương mại khác (theo khoản 3 Điều 4).

Nguyên tắc nhân văn và minh bạch của chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí

Để chương trình thực sự mang lại hiệu quả thiết thực cho người bệnh, Điều 2 Thông tư 16/2026/TT-BYT cũng quy định rõ các nguyên tắc cốt lõi:

Việc hỗ trợ phải dựa trên tinh thần tự nguyện của cơ sở kinh doanh dược và khả năng thực tế của họ, không phải là nghĩa vụ bắt buộc phải bảo đảm đủ toàn bộ thuốc điều trị cho người bệnh. Đặc biệt, chương trình phải bảo đảm không thu tiền hoặc kèm theo bất kỳ điều kiện thương mại ràng buộc nào đối với người bệnh; không được phép tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị hoặc chỉ định sử dụng thuốc của bác sĩ.

Bên cạnh đó, chỉ định sử dụng thuốc và kê đơn thuốc phải phù hợp với các tài liệu chuyên môn chuẩn mực như Tờ hướng dẫn sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế phê duyệt, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị của Bộ Y tế hoặc của chính cơ sở y tế (xây dựng theo quy định tại Thông tư 21/2013/TT-BYT), hoặc Dược thư Quốc gia phiên bản mới nhất.

Như vậy, các quy định mới tại Thông tư 16/2026/TT-BYT không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp và sức khỏe của người bệnh mà còn thiết lập một hành lang pháp lý minh bạch, lành mạnh cho các cơ sở kinh doanh dược và cơ sở y tế khi phối hợp thực hiện các chương trình hỗ trợ nhân đạo đầy ý nghĩa này.