Bước sang năm 2019, ngành Kiểm sát nhân dân Việt Nam xác định một lộ trình đổi mới mạnh mẽ, tập trung vào việc ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao tính minh bạch và thuyết phục trong hoạt động tư pháp. Trọng tâm của sự thay đổi này nằm ở việc triển khai số hóa hồ sơ và thay đổi phương thức trình bày chứng cứ tại tòa.

Đột phá công nghệ: Số hóa hồ sơ và trình chiếu chứng cứ

Theo quy định tại Chỉ thị 01/CT-VKSTC được ban hành ngày 28/12/2018, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao đã yêu cầu toàn ngành tập trung thực hiện việc "số hóa hồ sơ vụ án". Đây không chỉ là việc chuyển đổi giấy tờ sang định dạng điện tử mà còn là cơ sở để thực hiện bước tiếp theo: công bố tài liệu, chứng cứ bằng hình ảnh tại phiên tòa.

Việc trình chiếu các chứng cứ như hình ảnh hiện trường, video clip, hay các bản tự khai quan trọng ngay tại phiên tòa giúp bảo đảm sự thuyết phục tuyệt đối trong quá trình xét hỏi và tranh tụng. Thay vì chỉ đọc các bản liệt kê khô khan, Kiểm sát viên giờ đây có thể đưa ra những bằng chứng trực quan, sinh động, khiến các bên liên quan và Hội đồng xét xử có cái nhìn khách quan, chính xác nhất về vụ án.

Chống oan sai là nhiệm vụ xuyên suốt và trọng tâm nhất

Trong bối cảnh cải cách tư pháp đang diễn ra mạnh mẽ, Chỉ thị 01/CT-VKSTC nhấn mạnh nhiệm vụ chống oan, sai và chống bỏ lọt tội phạm là nhiệm vụ xuyên suốt, quan trọng hàng đầu. Viện trưởng VKSND các cấp được giao trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo giải quyết những vụ án có dấu hiệu oan sai, không để xảy ra tình trạng khiếu kiện kéo dài.

"Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp phải chủ động kiểm tra, trực tiếp chỉ đạo giải quyết những vụ án có dấu hiệu oan, sai. Tích cực giải quyết việc bồi thường thiệt hại cho người bị oan; giải quyết dứt điểm các trường hợp yêu cầu bồi thường kéo dài nhiều năm..."

Bên cạnh đó, ngành Kiểm sát cũng chú trọng nâng cao chất lượng phát biểu của Kiểm sát viên tại các phiên tòa dân sự, hành chính, đặc biệt là các vụ án phức tạp về đất đai, đền bù giải phóng mặt bằng. Điều này đòi hỏi mỗi cán bộ kiểm sát phải nắm vững các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 và Luật tố tụng hành chính 2015.

Tăng cường phối hợp và kỷ cương trong thực thi công vụ

Để đạt được các mục tiêu đề ra cho năm 2019, VKSND tối cao yêu cầu tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát ngay từ giai đoạn đầu của vụ án. Việc hỏi cung, phúc cung phải được thực hiện nghiêm túc để đảm bảo chứng cứ thu thập được là khách quan và đúng pháp luật.

Phương châm hành động của toàn ngành trong năm 2019 là “Đoàn kết, đổi mới - Trách nhiệm, kỷ cương - Thực chất, hiệu quả”. Mỗi Kiểm sát viên không chỉ cần giỏi về nghiệp vụ mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, dám bảo vệ cái đúng và kiên quyết đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, bảo vệ quyền con người và công lý theo đúng tinh thần của Hiến pháp 2013.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ công nghệ đến con người theo Chỉ thị 01/CT-VKSTC hứa hẹn sẽ tạo ra một diện mạo mới cho ngành Kiểm sát nhân dân, góp phần xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh và hiện đại.