Trong nỗ lực cải cách mạnh mẽ bộ máy hành chính nhà nước, Bộ Chính trị đã ban hành một quyết sách mang tính bước ngoặt nhằm thay đổi căn bản tư duy quản lý nhân sự trong khu vực công. Theo đó, việc tuyển dụng và sử dụng biên chế sẽ không còn là "tấm vé an toàn" bảo đảm cho một sự nghiệp an nhàn đến khi nghỉ hưu, mà sẽ được vận hành theo cơ chế cạnh tranh, đào thải nghiêm ngặt dựa trên hiệu quả công việc thực tế.

Bước ngoặt từ Kết luận số 40-KL/TW và Quy định số 183-QĐ/TW

Ngày 02/06/2026, Bộ Chính trị đã chính thức ban hành Kết luận số 40-KL/TW về bổ sung, sửa đổi Quy định về quản lý biên chế của hệ thống chính trị; giao biên chế của hệ thống chính trị năm 2026 và định hướng giai đoạn 2027 - 2031. Đồng thời, Bộ Chính trị cũng ban hành Quy định số 183-QĐ/TW về quản lý biên chế của hệ thống chính trị để thay thế cho Quy định số 70-QĐ/TW trước đây.

Một trong những thông điệp mạnh mẽ và nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội chính là yêu cầu:

"Không để tình trạng nơi thiếu người làm việc thì không được bổ sung, trong khi nơi hiệu quả thấp vẫn giữ biên chế ổn định. Phải có cơ chế mạnh hơn để sàng lọc, thay thế người không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, thực hiện đúng nguyên tắc 'có vào - có ra' đối với biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước, không để tình trạng vào biên chế là ổn định suốt đời."

Yêu cầu này được đặt trong tổng thể chủ trương chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy "quản lý số lượng biên chế" sang "quản trị nguồn nhân lực quốc gia phục vụ phát triển đất nước". Đây là lời cảnh tỉnh đối với những cán bộ, công chức, viên chức vẫn còn mang nặng tư duy "sáng cắp ô đi, tối cắp ô về", xem biên chế nhà nước là một sự bảo đảm tuyệt đối cho cả cuộc đời lao động.

Cải cách quản lý biên chế hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, hiệu quả (ảnh minh họa)

Nguyên tắc "Có vào - Có ra": Sàng lọc nghiêm ngặt dựa trên dữ liệu

Để hiện thực hóa mục tiêu chấm dứt tình trạng "ổn định suốt đời" trong biên chế, Bộ Chính trị yêu cầu áp dụng phương pháp quản trị hiện đại theo dữ liệu và lượng hóa công việc. Điều này đồng nghĩa với việc hiệu quả thực thi công vụ của từng cá nhân sẽ được đo lường bằng các chỉ số đánh giá hiệu năng (KPIs) cụ thể, rõ ràng và khách quan, thay vì những đánh giá mang tính cảm tính, định tính như trước đây.

Theo tinh thần của Luật Cán bộ, công chức 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành, những cán bộ, công chức không hoàn thành nhiệm vụ hoặc có năng lực yếu kém sẽ bị đưa ra khỏi hệ thống thông qua cơ chế tinh giản biên chế. Kết luận số 40-KL/TW nhấn mạnh việc kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những người không đủ năng lực để nhường chỗ cho những nhân tố mới có trình độ, năng lực thực chất đáp ứng yêu cầu công việc trong kỷ nguyên số.

Bên cạnh đó, Bộ Chính trị cũng đặt ra định hướng giao biên chế giai đoạn 2027 - 2031 với mục tiêu tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế của hệ thống chính trị khoảng từ 5% đến 10%. Lộ trình này sẽ gắn liền với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, giảm bớt các khâu trung gian trong tác nghiệp.

Đổi mới tư duy quản trị nguồn nhân lực quốc gia

Việc xóa bỏ tư duy "biên chế suốt đời" không chỉ là giải pháp tinh gọn bộ máy, tiết kiệm ngân sách mà quan trọng hơn là tạo ra động lực tự phấn đấu, tự hoàn thiện của mỗi cán bộ, công chức. Khi áp lực đào thải hiện hữu, mỗi cá nhân trong bộ máy công quyền buộc phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, thái độ phục vụ nhân dân và hiệu suất làm việc.

Đồng thời, công tác quản lý biên chế sẽ được điều chỉnh linh hoạt theo chu kỳ 3 năm thay vì cố định dài hạn như trước đây. Sự thay đổi này giúp các cơ quan, đơn vị chủ động điều chuyển biên chế từ nơi sử dụng kém hiệu quả, nơi có công việc có thể số hóa, tự động hóa sang những địa bàn trọng điểm, những lĩnh vực then chốt như phát triển khoa học công nghệ, kinh tế số và các cực tăng trưởng của đất nước.

Quyết sách mạnh mẽ này của Bộ Chính trị kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho hệ thống chính trị, xây dựng một đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thực sự có chất lượng cao, chuyên nghiệp, tận tụy, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại và phục vụ đắc lực cho sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.