Bệnh binh là những người đã cống hiến sức khỏe cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Vậy tiêu chuẩn để được công nhận bệnh binh là gì? Quy trình thực hiện và các chế độ trợ cấp, phụ cấp hiện nay được quy định như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết và cập nhật nhất về chính sách dành cho bệnh binh theo quy định pháp luật hiện hành.

Bệnh binh - Họ là ai trong hệ thống chính sách ưu đãi?

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bệnh binh được xác định là một trong những nhóm đối tượng trọng tâm được hưởng các chính sách ưu đãi. Theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 3 Pháp lệnh ưu đãi người có công với Cách mạng 2020, bệnh binh là người có công với cách mạng.

Cụ thể hơn, khoản 1 Điều 26 Pháp lệnh ưu đãi người có công với Cách mạng 2020 định nghĩa bệnh binh là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ trong Quân đội nhân dân và sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ trong Công an nhân dân bị mắc bệnh dẫn đến tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên khi thực hiện nhiệm vụ cấp bách, nguy hiểm và phải thôi phục vụ trong lực lượng vũ trang mà không đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí.

"Bệnh binh là người có công với cách mạng, được Nhà nước ghi nhận và thực hiện các chế độ đãi ngộ xứng đáng với những đóng góp, hy sinh về sức khỏe trong quá trình thực hiện nhiệm vụ."

Tiêu chuẩn khắt khe để được công nhận là bệnh binh

Để được cấp "Giấy chứng nhận bệnh binh", cá nhân phải đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn được quy định tại Điều 26 Pháp lệnh ưu đãi người có công với Cách mạng 2020 và hướng dẫn chi tiết tại Điều 46 Nghị định 131/2021/NĐ-CP. Các tiêu chuẩn này bao gồm:

• Đối tượng: Phải là quân nhân hoặc công an nhân dân đang phục vụ.
• Tỷ lệ tổn thương: Mắc bệnh dẫn đến tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.
• Hoàn cảnh mắc bệnh: Phải xảy ra khi thực hiện các nhiệm vụ cấp bách, nguy hiểm như chiến đấu, trực tiếp phục vụ chiến đấu, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, chữa cháy, chống khủng bố, giải thoát con tin, cứu hộ cứu nạn...
• Điều kiện về hưu trí: Khi thôi phục vụ, người này không đủ điều kiện để hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Hồ sơ và quy trình "vàng" để hưởng chế độ

Việc xác định bệnh tật có liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ cấp bách, nguy hiểm là yếu tố then chốt. Theo Điều 48 Nghị định 131/2021/NĐ-CP, giấy chứng nhận bị bệnh được cấp dựa trên kế hoạch công tác, báo cáo vụ việc và bản tóm tắt hồ sơ bệnh án từ bệnh viện tuyến huyện trở lên.

Quy trình công nhận bệnh binh hiện nay được thực hiện qua 03 bước chính theo Điều 51 Nghị định 131/2021/NĐ-CP:

1. Nộp hồ sơ: Cá nhân hoặc thân nhân gửi hồ sơ đến cơ quan, đơn vị đang công tác.
2. Thẩm định và ban hành quyết định: Cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an hoàn thiện hồ sơ, ban hành quyết định cấp giấy chứng nhận bệnh binh và các khoản trợ cấp.
3. Tiếp nhận và thực hiện chế độ: Hồ sơ được chuyển về Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi bệnh binh cư trú để thực hiện chi trả và các chế độ ưu đãi khác.

04 nhóm quyền lợi đặc biệt dành cho bệnh binh

Sau khi được công nhận, bệnh binh sẽ được hưởng các chế độ ưu đãi quy định tại Điều 27 Pháp lệnh ưu đãi người có công với Cách mạng 2020, bao gồm:

• Trợ cấp, phụ cấp hằng tháng: Mức hưởng căn cứ vào tỷ lệ tổn thương cơ thể. Đặc biệt, bệnh binh có tỷ lệ tổn thương từ 81% trở lên còn được hưởng thêm trợ cấp người phục vụ và phụ cấp đặc biệt nếu có bệnh nặng.
• Bảo hiểm y tế: Được Nhà nước đóng bảo hiểm y tế theo quy định.
• Điều dưỡng phục hồi sức khỏe: Được thực hiện 02 năm một lần (hoặc hằng năm đối với người có tỷ lệ tổn thương từ 81% trở lên).
• Các ưu đãi khác: Bao gồm hỗ trợ về nhà ở, giáo dục, đào tạo, vay vốn sản xuất và các chính sách miễn giảm thuế, phí theo quy định.

Việc nắm vững các quy định về tiêu chuẩn bệnh binh và quy trình thực hiện không chỉ giúp người có công bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc ta.