Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang có những diễn biến hết sức khó lường tại Việt Nam, đặc biệt là sau khi ghi nhận các ca nhiễm liên quan đến nhân viên y tế và bệnh nhân tại Bệnh viện Bạch Mai, UBND Thành phố Hà Nội đã đưa ra những quyết định mang tính sống còn nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nguy cơ lây nhiễm chéo và sự xuất hiện của các 'siêu lây nhiễm'

Theo báo cáo từ cơ quan chức năng, trong hai ngày 18 và 19/3/2020, hệ thống giám sát dịch bệnh đã phát hiện liên tiếp 02 trường hợp mắc COVID-19 là nhân viên y tế làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai. Điều đáng lo ngại nhất vào thời điểm đó là nguồn lây của các ca bệnh này vẫn chưa được xác định rõ ràng, đặt ra nghi vấn về sự tồn tại của các ổ dịch ngầm trong bệnh viện.

Tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn khi vào ngày 24/3/2020, bệnh nhân số 133 (nữ, 66 tuổi, trú tại huyện Tân Phong, tỉnh Lai Châu) được xác nhận dương tính với virus SARS-CoV-2. Trước đó, bệnh nhân này đã có thời gian điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai và trở về địa phương vào ngày 22/3/2020. Sự việc này là minh chứng rõ nét cho việc virus đã bắt đầu lây lan từ bệnh viện ra các tỉnh thành khác thông qua con đường di chuyển của bệnh nhân và người nhà.

Lệnh cách ly khẩn cấp: Trách nhiệm và nghĩa vụ pháp lý

Trước nguy cơ lây lan cộng đồng ở mức báo động, UBND Thành phố Hà Nội đã yêu cầu Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 thông báo ngay cho toàn thể người dân đã đến Bệnh viện Bạch Mai trong vòng 14 ngày qua phải thực hiện tự cách ly và theo dõi sức khỏe nghiêm ngặt tại nhà.

Việc thực hiện cách ly không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý được quy định rõ tại Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007. Cụ thể, theo quy định tại Điều 8 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007, các hành vi che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời các trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm là hành vi bị nghiêm cấm.

"Người mắc bệnh truyền nhiễm, người nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm và người tiếp xúc gần với người mắc bệnh truyền nhiễm có trách nhiệm thực hiện các biện pháp cách ly y tế theo quy định của cơ quan y tế có thẩm quyền."

Chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm

Để đảm bảo tính răn đe, các cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh việc áp dụng các chế tài xử phạt theo Nghị định 176/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (văn bản có hiệu lực tại thời điểm tháng 3/2020). Theo đó, hành vi không thực hiện biện pháp cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng theo quy định tại Điều 10 Nghị định 176/2013/NĐ-CP.

Bên cạnh đó, UBND Thành phố cũng đề nghị Bộ Y tế chỉ đạo Bệnh viện Bạch Mai thực hiện các biện pháp quyết liệt như:

• Khử khuẩn toàn bộ khuôn viên bệnh viện thường xuyên với sự hỗ trợ của Bộ Tư lệnh Hóa học.
• Xét nghiệm toàn diện cho toàn bộ cán bộ, nhân viên y tế và bệnh nhân đang điều trị tại đây.
• Thiết lập các kịch bản ứng phó trong trường hợp bệnh viện bị phong tỏa hoàn toàn.

Cuộc chiến chống COVID-19 tại thời điểm tháng 3/2020 đang bước vào giai đoạn cam go nhất. Sự tự giác của mỗi cá nhân liên quan đến ổ dịch Bạch Mai chính là chìa khóa để bảo vệ Thủ đô và cả nước trước làn sóng dịch bệnh thứ hai.