Chính phủ vừa ban hành Nghị định 20/2020/NĐ-CP quy định về việc thực hiện thí điểm quản lý lao động, tiền lương, tiền thưởng đối với một số tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước. Đây được xem là một bước đột phá trong cơ chế quản lý tài chính tại các doanh nghiệp trọng điểm như Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) và Tổng công ty Viễn thông MobiFone.

Cơ chế thưởng linh hoạt: Tối đa 3 tháng lương thực hiện

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Nghị định 20/2020/NĐ-CP chính là quy định về quỹ tiền thưởng cho người lao động và Ban điều hành. Theo đó, mức thưởng sẽ được gắn chặt với hiệu quả sản xuất kinh doanh thực tế của doanh nghiệp.

Cụ thể, nguyên tắc lập Quỹ tiền thưởng và phúc lợi được quy định như sau:

• Trường hợp lợi nhuận thực hiện không thấp hơn kế hoạch: Người lao động và Ban điều hành được thưởng không quá 03 tháng tiền lương thực hiện.
• Trường hợp lợi nhuận thực hiện thấp hơn kế hoạch: Mức thưởng tối đa sẽ là 03 tháng lương thực hiện nhân với tỷ lệ % giữa lợi nhuận thực hiện so với lợi nhuận kế hoạch.

Đặc biệt, để đảm bảo tính công bằng và tránh sự chênh lệch quá lớn, Chính phủ quy định tiền thưởng trả cho Tổng giám đốc không được vượt quá 07 lần so với tiền thưởng bình quân của người lao động trong doanh nghiệp.

"Căn cứ lợi nhuận thực hiện sau khi hoàn thành nghĩa vụ với Nhà nước và trích lập các quỹ theo quy định, công ty trích tiền thưởng của Thành viên Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, Trưởng ban kiểm soát, Kiểm soát viên..."

Ấn định mức lương 'khủng' cho lãnh đạo tập đoàn

Bên cạnh cơ chế thưởng, Điều 14 và Điều 15 của Nghị định cũng quy định rất rõ ràng về mức lương cơ bản của các chức danh lãnh đạo chủ chốt. Mức lương này được phân cấp dựa trên trách nhiệm và vị trí công tác:

• Chủ tịch Hội đồng thành viên, Hội đồng quản lý: Mức lương cơ bản dao động từ 60 - 70 triệu đồng/tháng.
• Thành viên Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị; Trưởng ban kiểm soát: Mức lương cơ bản từ 50 - 60 triệu đồng/tháng.
• Kiểm soát viên: Mức lương cơ bản từ 40 - 50 triệu đồng/tháng.

Đơn giá khoán và quỹ tiền lương thực hiện

Theo quy định tại Điều 7, tiền lương của người lao động và Ban điều hành được khoán theo đơn giá tiền lương. Đối với VNPT, đơn giá khoán tính theo tỷ lệ % trên tổng doanh thu trừ tổng chi phí chưa có tiền lương. Đối với Vietnam Airlines, đơn giá khoán dựa trên chỉ tiêu tấn - km thực hiện có doanh thu.

Tại Điều 8, quỹ tiền lương thực hiện phải đảm bảo mức tăng tiền lương bình quân thấp hơn mức tăng năng suất lao động bình quân. Nếu lợi nhuận thực hiện vượt mức bình quân giai đoạn 2018 - 2019, doanh nghiệp được tính thêm vào quỹ tiền lương tối đa 02 tháng tiền lương thực hiện.

Nghị định 20/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 01/04/2020. Tuy nhiên, các quy định về lương, thưởng của các chức danh lãnh đạo được cho phép áp dụng hồi tố từ ngày 01/01/2020 đến hết ngày 31/12/2020.

Việc thí điểm này không chỉ giúp các doanh nghiệp nhà nước chủ động hơn trong việc thu hút nhân tài thông qua cơ chế đãi ngộ hấp dẫn mà còn là công cụ để Nhà nước kiểm soát chặt chẽ hiệu quả hoạt động của các tập đoàn kinh tế lớn.