Trong nỗ lực hiện thực hóa cam kết của Việt Nam tại COP26 và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050, UBND TP Hà Nội đã chính thức ban hành Kế hoạch số 131/KH-UBND. Đây là một chiến lược toàn diện nhằm giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực quản lý chất thải trên địa bàn Thủ đô từ nay đến năm 2030.

Tầm nhìn chiến lược cho một Thủ đô xanh

Kế hoạch 131/KH-UBND không chỉ là một văn bản hành chính đơn thuần mà là lộ trình cụ thể để Hà Nội thực hiện các mục tiêu của Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC). Theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường 2020, việc giảm phát thải khí nhà kính là trách nhiệm chung của các cấp chính quyền và mọi tầng lớp nhân dân.

Trọng tâm của kế hoạch này là kiểm soát và giảm thiểu khí mê-tan – một trong những loại khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh nhất phát sinh từ các bãi chôn lấp và hệ thống xử lý nước thải. Hà Nội đặt mục tiêu thay đổi hoàn toàn phương thức quản lý chất thải truyền thống sang mô hình kinh tế tuần hoàn.

11 nội dung trọng tâm trong quản lý chất thải

Kế hoạch xác định rõ 11 nội dung then chốt được chia thành 3 nhóm lĩnh vực chính:

1. Đột phá trong xử lý chất thải rắn (07 nội dung)

Đây là lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong kế hoạch với các biện pháp từ nguồn đến cuối vòng đời của rác thải:

• Phân loại tại nguồn: Giảm thiểu và phân loại rác thải sinh hoạt ngay từ hộ gia đình.
• Tái chế và tái sử dụng: Đẩy mạnh công nghệ tái chế chất thải rắn và sản xuất phân compost từ rác hữu cơ.
• Công nghệ điện rác: Ưu tiên đốt chất thải phát điện thay vì chôn lấp, đồng thời sản xuất viên nén nhiên liệu RDF.
• Thu hồi khí mê-tan: Đối với các bãi chôn lấp hiện hữu, bắt buộc phải có hệ thống thu hồi khí để giảm phát thải trực tiếp vào khí quyển.

2. Quản lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp (04 nội dung)

Hà Nội sẽ tăng cường hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung. Đặc biệt, các nhà máy xử lý nước thải phải áp dụng công nghệ thu hồi khí mê-tan để tận dụng làm năng lượng hoặc xử lý triệt để trước khi xả thải.

Giải pháp thực thi và lộ trình đến năm 2030

Để 11 nội dung này không chỉ nằm trên giấy, UBND Thành phố đã đề ra các nhóm giải pháp đồng bộ:

• Về hạ tầng: Đầu tư, nâng cấp thiết bị phục vụ thu gom, vận chuyển rác thải phù hợp với đặc thù của cả đô thị và nông thôn.
• Về công nghệ: Ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát quy trình xử lý và tích hợp dữ liệu vào Hệ thống cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia.
• Về kiểm kê: Thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ hàng năm để đánh giá hiệu quả và điều chỉnh kế hoạch kịp thời.

Bên cạnh nỗ lực tự thân, Hà Nội cũng mở cửa đón nhận các nguồn lực hỗ trợ quốc tế về tài chính và chuyển giao công nghệ xanh. Việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng được xác định là "chìa khóa" để tạo ra sự thay đổi bền vững trong thói quen sinh hoạt của người dân Thủ đô.

Kết luận, Kế hoạch 131/KH-UBND là minh chứng cho quyết tâm của Hà Nội trong việc xây dựng một thành phố xanh, văn hiến và hiện đại, đóng góp tích cực vào mục tiêu chung của quốc gia về ứng phó với biến đổi khí hậu.