Trong bối cảnh xu hướng kết hôn muộn và ngại sinh con đang ngày càng gia tăng tại các đô thị lớn, UBND TP Hà Nội đã đưa ra những bước đi đột phá nhằm đảo ngược tình thế. Không chỉ dừng lại ở những lời kêu gọi khô khan, thành phố đang lên kế hoạch biến mình thành một "bà mai" hiện đại thông qua các mô hình cộng đồng thiết thực, mang tính nhân văn sâu sắc.

Thực trạng kết hôn muộn và ngại sinh con tại các đô thị lớn

Những năm gần đây, áp lực từ cuộc sống hiện đại, chi phí sinh hoạt đắt đỏ cùng xu hướng đề cao sự nghiệp cá nhân đã khiến không ít bạn trẻ tại các đô thị lớn như Hà Nội lựa chọn cuộc sống độc thân hoặc trì hoãn việc lập gia đình. Xu hướng kết hôn muộn và ngại sinh con không còn là câu chuyện cá nhân mà đã trở thành một thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của xã hội.

Việc trì hoãn hôn nhân dẫn đến nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh chóng, thiếu hụt nguồn lao động trong tương lai và gia tăng áp lực lên hệ thống an sinh xã hội. Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, chính quyền Thủ đô đã chủ động tìm kiếm những giải pháp thực tế, gần gũi hơn để đồng hành cùng giới trẻ thay vì chỉ áp dụng các biện pháp hành chính khô khan.

Hà Nội chính thức triển khai "bà mai" cộng đồng cho người độc thân

Theo nội dung tại Kế hoạch 28/KH-UBND ban hành ngày 19/01/2026 về triển khai thực hiện công tác dân số và phát triển thành phố Hà Nội năm 2026, thành phố sẽ tập trung triển khai các mô hình, câu lạc bộ hỗ trợ làm quen cho những người chưa kết hôn. Đây được xem là một giải pháp nhân văn và thực tế, giúp các bạn trẻ có cơ hội mở rộng vòng tròn giao tiếp, tìm kiếm đối tượng phù hợp trong một môi trường an toàn, lành mạnh và được bảo chứng.

Việc thành lập các câu lạc bộ này không chỉ đơn thuần là tạo không gian gặp gỡ, giao lưu mà còn lồng ghép các hoạt động tư vấn tâm lý, trang bị kỹ năng sống và kiến thức về hôn nhân gia đình. Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Quyết định 588/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt "Chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030".

Khuyến khích kết hôn và sinh đủ hai con trước tuổi 35

Một trong những mục tiêu trọng tâm của Hà Nội trong năm 2026 là khuyến khích nam, nữ thanh niên kết hôn sớm và các cặp vợ chồng sinh đủ hai con trước tuổi 35. Để hiện thực hóa điều này, thành phố sẽ rà soát, nghiên cứu và ban hành các chính sách hỗ trợ cụ thể, bao gồm:

• Hỗ trợ, can thiệp thích hợp để thanh niên yên tâm lập gia đình sớm và ổn định cuộc sống.
• Xây dựng các chính sách ưu đãi, chăm sóc đặc biệt cho phụ nữ khi mang thai và sinh con.
• Khen thưởng, động viên kịp thời các cá nhân, tập thể thực hiện tốt chính sách dân số, đặc biệt là các cặp vợ chồng sinh đủ hai con trước tuổi 35.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng đặt ra các chỉ tiêu cụ thể cho năm 2026 như: tỷ lệ cặp nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn đạt 87%; tỷ số giới tính khi sinh không quá 109,8 trẻ trai/100 trẻ gái; và nâng cao tỷ lệ tầm soát trước sinh cũng như sơ sinh để đảm bảo chất lượng dân số Thủ đô.

Thực tế khoa học đã chứng minh, việc sinh con trước tuổi 35 không chỉ đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ và bé, giảm thiểu các nguy cơ dị tật bẩm sinh mà còn góp phần quan trọng vào việc duy trì cơ cấu dân số vàng của quốc gia. Đây cũng là nhiệm vụ then chốt được nêu tại Nghị quyết 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới do Ban Chấp hành Trung ương ban hành.

"Tập trung vận động mỗi cặp vợ chồng nên có hai con, bảo đảm quyền và trách nhiệm trong việc nuôi dạy con tốt. Duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên phạm vi cả nước." - Trích Nghị quyết 21-NQ/TW.

Tầm nhìn dài hạn về an sinh xã hội và phát triển bền vững

Việc Hà Nội chủ động "se duyên" và hỗ trợ các cặp vợ chồng trẻ không chỉ giải quyết bài toán dân số trước mắt mà còn là sự chuẩn bị chu đáo cho hệ thống an sinh xã hội trong tương lai. Khi mức sinh được duy trì ổn định ở mức thay thế, áp lực về già hóa dân số sẽ được kiểm soát hiệu quả, đảm bảo nguồn nhân lực trẻ, chất lượng cao phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, những bước đi này của Hà Nội thể hiện sự linh hoạt, sáng tạo trong việc áp dụng pháp luật vào thực tiễn đời sống. Bằng cách biến những con số thống kê khô khan thành những hành động cụ thể, thiết thực như thành lập câu lạc bộ kết bạn, thành phố đã chạm đúng vào nhu cầu thực tế của người dân, tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận cao trong xã hội.