Tuyến đường sắt tốc độ cao chạy xuyên suốt trục Bắc - Nam được triển khai xây dựng trong thời gian tới không chỉ là một bước đột phá về hạ tầng giao thông mà còn là tin vui vỡ òa đối với những người con xa quê và các nhà đầu tư. Với tầm nhìn chiến lược, dự án này hứa hẹn sẽ thay đổi hoàn toàn diện mạo kinh tế - xã hội của 20 tỉnh, thành phố mà nó đi qua.

Tầm nhìn chiến lược từ Quy hoạch phát triển đường sắt quốc gia

Việc xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là một trong những nội dung cốt lõi nằm trong Quyết định 1468/QĐ-TTg năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ. Đây được xem là "kim chỉ nam" cho việc hiện đại hóa mạng lưới giao thông đường sắt, vốn đã trở nên lạc hậu so với nhu cầu vận tải ngày càng tăng cao.

Theo lộ trình đã được phê duyệt, từ nay đến năm 2030, ngành giao thông sẽ tập trung nguồn lực để triển khai xây dựng tuyến đường sắt mới với khổ đường tiêu chuẩn 1.435mm. Mục tiêu trước mắt là vận hành tàu với tốc độ từ 160km/giờ đến dưới 200km/giờ, sau đó sẽ nâng cấp và khai thác ở tốc độ cao tối đa lên tới 350km/giờ trong tương lai dài hạn.

Rút ngắn khoảng cách: Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh chỉ trong 8 giờ

Hiện nay, hành trình từ Hà Nội vào TP. Hồ Chí Minh bằng đường sắt truyền thống mất khoảng hơn 31 tiếng đồng hồ với vận tốc trung bình chỉ đạt khoảng 90km/giờ. Đây là một rào cản lớn đối với việc lưu thông hàng hóa và hành khách. Tuy nhiên, khi tuyến đường sắt tốc độ cao đi vào hoạt động, thời gian di chuyển sẽ được rút ngắn xuống chỉ còn khoảng 8 tiếng.

Sự thay đổi này không chỉ mang lại sự thuận tiện cho người dân mà còn tạo ra sức cạnh tranh cực lớn cho ngành đường sắt so với hàng không và đường bộ. Việc di chuyển xuyên Việt trong ngày sẽ không còn là điều xa vời, giúp gắn kết các vùng kinh tế trọng điểm và thúc đẩy du lịch phát triển mạnh mẽ.

Lộ trình đi qua 20 tỉnh, thành và các đoạn tuyến ưu tiên

Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam dự kiến có tổng chiều dài khoảng 1.500km, kết nối trực tiếp các trung tâm kinh tế, chính trị lớn. Danh sách 20 tỉnh, thành phố có đường sắt đi qua bao gồm: Hà Nội, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai và TP. Hồ Chí Minh.

Dựa trên khả năng huy động vốn và nhu cầu vận tải thực tế, Chính phủ đã xác định các dự án ưu tiên đầu tư trước bao gồm:

• Đoạn Hà Nội – Vinh: Chiều dài khoảng 284,0km, kết nối thủ đô với vùng Bắc Trung Bộ.
• Đoạn TP. Hồ Chí Minh - Nha Trang: Chiều dài khoảng 366,0km, phục vụ nhu cầu du lịch và giao thương phía Nam.
• Đoạn Vinh – Nha Trang: Chiều dài 920,0km, hoàn thiện trục xương sống của toàn tuyến.

Cột mốc quan trọng: Trình Quốc hội vào năm 2019

Tính đến thời điểm tháng 6/2018, dự án đang ở giai đoạn chuẩn bị ráo riết. Theo Công văn 2155/VPCP-CN của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã chỉ đạo Bộ Giao thông Vận tải khẩn trương hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Các vấn đề về nguồn vốn, công nghệ và phương án giải phóng mặt bằng đang được các đơn vị tư vấn thẩm tra kỹ lưỡng.

"Sau khi hoàn thiện các thủ tục cần thiết, Bộ Giao thông Vận tải sẽ chính thức trình Chính phủ xem xét để báo cáo Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào năm 2019. Đây sẽ là bước ngoặt quyết định để dự án chính thức bước vào giai đoạn triển khai thực tế."

Với sự quyết tâm của Chính phủ và sự đồng thuận của nhân dân, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới, đưa Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.