Việc triển khai các quy định mới về phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 đã mang lại những thay đổi căn bản trong cách tiếp cận chính sách. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi từ giai đoạn 2016 - 2020 sang giai đoạn mới cũng làm nảy sinh không ít khó khăn, đặc biệt là đối với những địa bàn không còn nằm trong diện đặc biệt khó khăn. Trước tình hình đó, Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân.

Thách thức từ việc thay đổi diện thụ hưởng chính sách

Theo báo cáo từ Ủy ban Dân tộc, việc thực hiện Quyết định 861/QĐ-TTg năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định 612/QĐ-UBDT năm 2021 của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc đã dẫn đến việc một số lượng lớn các xã, thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều chính sách an sinh xã hội như bảo hiểm y tế, hỗ trợ giáo dục, và các chế độ phụ cấp cho cán bộ, công chức, viên chức tại các địa bàn này bị dừng lại hoặc thay đổi đột ngột.

Thực tế cho thấy, mặc dù nhiều địa phương đã đạt được những bước tiến về kinh tế, nhưng đời sống của một bộ phận người dân, đặc biệt là hộ nghèo và cận nghèo, vẫn còn rất bấp bênh. Việc dừng các chính sách hỗ trợ ngay lập tức đã tạo ra áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội tại cơ sở, gây khó khăn cho công tác giảm nghèo bền vững.

Chỉ đạo khẩn trương từ lãnh đạo Chính phủ

Xét đề nghị của Ủy ban Dân tộc về việc đánh giá tác động và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, Phó Thủ tướng Chính phủ đã có ý kiến chỉ đạo cụ thể đối với các Bộ, ngành liên quan. Theo đó, nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là phải bảo đảm kết quả phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững và nâng cao sinh kế cho người dân trong tình hình mới.

Cụ thể, Chính phủ giao các Bộ: Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Lao động - Thương binh và Xã hội, Nội vụ, Tài chính cùng với Ủy ban Dân tộc theo chức năng, nhiệm vụ được giao phải khẩn trương chủ trì nghiên cứu, đề xuất giải pháp cụ thể đối với các chính sách đã ban hành. Các đề xuất này cần được báo cáo cấp có thẩm quyền tại thời điểm phù hợp, đảm bảo tính kế thừa và không để đứt gãy các chính sách hỗ trợ thiết yếu.

Rà soát và điều chỉnh danh sách để sát thực tiễn

Một trong những nội dung quan trọng trong chỉ đạo của Chính phủ là việc giao Ủy ban Dân tộc chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương rà soát, tổng hợp để sửa đổi, bổ sung danh sách các thôn đặc biệt khó khăn. Đồng thời, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, điều chỉnh danh sách các xã khu vực I, khu vực II, khu vực III thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025.

Việc rà soát này nhằm mục đích:

• Đảm bảo danh sách các địa bàn thụ hưởng chính sách phù hợp với tình hình thực tiễn phát triển của từng địa phương.
• Kịp thời bổ sung những địa bàn thực sự còn khó khăn nhưng chưa được đưa vào danh sách trước đó.
• Tạo cơ sở pháp lý vững chắc để triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia một cách hiệu quả nhất.

Tăng cường tuyên truyền và vận động nhân dân

Bên cạnh các giải pháp về cơ chế, chính sách, Chính phủ cũng nhấn mạnh vai trò của công tác tư tưởng. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp và các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường công tác tuyên truyền, vận động.

Mục tiêu là giúp người dân hiểu rõ về chủ trương, chính sách dân tộc trong tình hình mới, từ đó khơi dậy ý chí tự lực vươn lên, không trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước, đồng thời tạo sự đồng thuận cao trong quá trình triển khai các quy định mới.

Việc tháo gỡ khó khăn về chế độ cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ là giải quyết các vướng mắc kỹ thuật về văn bản, mà còn là thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào vùng cao, hướng tới mục tiêu "không để ai bị bỏ lại phía sau" trong tiến trình phát triển của đất nước.