Cơ chế mới giải quyết "điểm nghẽn" tài sản trong đại án

Việc xử lý vật chứng và tài sản trong các vụ án hình sự, đặc biệt là các đại án tham nhũng, từ lâu đã là một bài toán hóc búa đối với các cơ quan tố tụng. Để giải quyết tình trạng tài sản bị "đóng băng" trong thời gian dài, gây lãng phí nguồn lực xã hội, Quốc hội đã chính thức ban hành Nghị quyết 164/2024/QH15.

Nghị quyết này quy định việc thí điểm xử lý vật chứng, tài sản bị thu giữ, tạm giữ, kê biên, phong tỏa trong quá trình giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ việc, vụ án hình sự thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo.

5 biện pháp "mạnh tay" để xử lý tài sản kê biên

Theo quy định tại Điều 3 Nghị quyết 164/2024/QH15, các cơ quan tố tụng có thể áp dụng các biện pháp linh hoạt sau:

• Trả lại tiền cho bị hại hoặc gửi tiền vào ngân hàng: Giúp bảo đảm quyền lợi tài chính ngay trong quá trình tố tụng thay vì chờ đợi bản án có hiệu lực.
• Nộp tiền bảo đảm để hủy bỏ việc kê biên: Chủ sở hữu có thể nộp một khoản tiền tương đương giá trị tài sản để tiếp tục sử dụng, khai thác tài sản đó.
• Mua bán, chuyển nhượng tài sản: Cho phép thanh lý các tài sản có nguy cơ hư hỏng hoặc giảm giá trị theo thời gian.
• Giao tài sản cho chủ sở hữu quản lý, khai thác: Tránh tình trạng tài sản (như nhà xưởng, máy móc) bị bỏ hoang, xuống cấp.
• Tạm ngừng giao dịch, đăng ký: Ngăn chặn việc tẩu tán tài sản một cách kịp thời.

"Vật chứng, tài sản thuộc trường hợp xử lý theo quy định tại khoản 3 Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết này."

Lợi tức phát sinh được xử lý thế nào?

Một điểm đáng chú ý là đối với các lợi tức phát sinh (như tiền lãi, tiền thuê...) trong quá trình xử lý vật chứng, tài sản theo cơ chế thí điểm này, pháp luật quy định sẽ được xử lý dựa trên bản án hoặc quyết định cuối cùng của Tòa án. Điều này đảm bảo tính minh bạch và công bằng, tránh thất thoát tài sản nhà nước cũng như bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

Việc triển khai Nghị quyết 164/2024/QH15 được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá, không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ án tham nhũng mà còn tối ưu hóa việc thu hồi tài sản cho ngân sách nhà nước.