Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, việc đảm bảo mọi người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, đều có quyền tiếp cận dịch vụ viễn thông là một nhiệm vụ trọng tâm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 295/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết về mức đóng góp tài chính của các doanh nghiệp viễn thông vào Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam.

Mức đóng góp tối đa 1,5% doanh thu: Nghĩa vụ và trách nhiệm

Theo quy định mới nhất, các doanh nghiệp viễn thông hoạt động tại Việt Nam sẽ phải trích một phần doanh thu để đóng góp vào Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích. Đây không chỉ là nghĩa vụ tài chính mà còn là trách nhiệm xã hội của các đơn vị kinh doanh trong việc thu hẹp khoảng cách số.

Cụ thể, tại Điều 17 Nghị định 295/2025/NĐ-CP nêu rõ:

"1. Mức đóng góp của doanh nghiệp viễn thông vào Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam được xác định bằng tỷ lệ phần trăm (%) doanh thu dịch vụ viễn thông, tối đa là 1,5%. Mức đóng góp cụ thể của doanh nghiệp viễn thông vào Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam từng thời kỳ do Thủ tướng Chính phủ quyết định trong chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích."

Khoản đóng góp này sẽ được hạch toán trực tiếp vào chi phí kinh doanh dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp, giúp các đơn vị chủ động trong kế hoạch tài chính hàng năm.

Cách xác định doanh thu tính đóng góp và các trường hợp ngoại lệ

Một điểm đáng lưu ý cho các kế toán trưởng và nhà quản lý doanh nghiệp viễn thông là không phải toàn bộ doanh thu đều bị tính phí. Pháp luật đã quy định rõ phạm vi doanh thu tính đóng góp để đảm bảo tính công bằng và tránh tình trạng "phí chồng phí".

Doanh thu tính đóng góp sẽ không bao gồm các khoản thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ viễn thông công ích theo các phương thức hỗ trợ của Nhà nước. Cụ thể là các dịch vụ được quy định tại:

• Điều 20: Cung cấp dịch vụ theo phương thức đấu thầu.
• Điều 21: Cung cấp dịch vụ theo phương thức đặt hàng.
• Điều 22: Cung cấp dịch vụ theo phương thức giao nhiệm vụ.

Lộ trình thực hiện và cơ chế điều tiết linh hoạt

Để tránh gây áp lực đột ngột lên dòng tiền của doanh nghiệp, Nghị định 295/2025/NĐ-CP thiết lập một cơ chế thu đóng góp rất linh hoạt. Thời điểm bắt đầu và dừng thu sẽ được tính toán dựa trên nhu cầu kinh phí thực tế của từng chương trình viễn thông công ích.

Nguyên tắc ưu tiên hàng đầu là sử dụng nguồn kinh phí còn dư từ thời kỳ trước. Chỉ khi nguồn dư không đủ đáp ứng kế hoạch giải ngân, việc thu đóng góp mới được triển khai. Đặc biệt, cơ quan quản lý sẽ dừng thu ngay khi đã thu đủ theo nhu cầu kinh phí thực tế, đảm bảo không lãng phí nguồn lực của doanh nghiệp.

Thủ tướng Chính phủ hoặc Bộ Khoa học và Công nghệ (theo ủy quyền) sẽ là cơ quan quyết định thời điểm bắt đầu và dừng thu. Điều này giúp cho việc điều tiết ngân sách Quỹ luôn bám sát với thực tiễn triển khai hạ tầng tại các địa phương khó khăn.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Các doanh nghiệp viễn thông cần chủ động rà soát lại cơ cấu doanh thu, tách bạch rõ ràng các khoản thu từ dịch vụ công ích để tối ưu hóa mức đóng góp. Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 295/2025/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật đồng thời bảo vệ quyền lợi tài chính chính đáng của mình.