Ngày 12/11/2020, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã chính thức ban hành Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH về Danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế hàng loạt các quyết định cũ đã tồn tại hàng thập kỷ, nhằm cập nhật phù hợp với thực tiễn sản xuất và công nghệ hiện đại.

Bước ngoặt mới trong quy định về an toàn vệ sinh lao động năm 2021

Căn cứ vào Luật An toàn vệ sinh lao động 2015, việc ban hành danh mục mới này không chỉ đơn thuần là liệt kê các công việc, mà còn là cơ sở để thực hiện các chế độ bảo hộ lao động, tiền lương, phụ cấp và đặc biệt là chế độ hưu trí cho người lao động. Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH, văn bản này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/03/2021.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc bãi bỏ 08 văn bản quy phạm pháp luật cũ, bao gồm các Quyết định từ năm 1995 đến các Thông tư năm 2016. Điều này giúp thống nhất hệ thống pháp luật, tránh sự chồng chéo và khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình áp dụng.

Những nhóm ngành nghề tiêu biểu trong danh mục mới

Danh mục ban hành kèm theo Thông tư bao gồm hàng ngàn công việc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, được phân loại dựa trên mức độ nặng nhọc và độc hại. Có thể kể đến một số nhóm ngành trọng điểm như:

• Khai thác khoáng sản: Các công việc như khoan đá bằng búa máy cầm tay trong hầm lò, khai thác mỏ hầm lò, đội viên cứu hộ mỏ... luôn nằm trong nhóm đặc biệt nặng nhọc.
• Cơ khí, luyện kim: Làm việc trực tiếp trên đỉnh lò cốc, lái xe chặn than cốc nóng hoặc sửa chữa nóng lò cốc.
• Hóa chất: Hàn chì trong thùng tháp kín, vận hành bơm và đóng bình axit H2SO4, xử lý tanh trong sản xuất lốp xe.

Quy định chuyển tiếp và đảm bảo quyền lợi liên tục cho người lao động

Để đảm bảo quyền lợi cho những người đã và đang làm việc trong các môi trường độc hại trước khi Thông tư mới có hiệu lực, pháp luật đã đưa ra quy định chuyển tiếp rất nhân văn. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 3 Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH trích dẫn:

3. Thời gian người lao động làm các nghề, công việc ban hành kèm theo các Quyết định, Thông tư bị bãi bỏ theo quy định tại Khoản 2 Điều này vẫn được tính là thời gian làm các nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm cho đến ngày Thông tư này có hiệu lực.

Quy định này giúp người lao động yên tâm rằng quá trình đóng bảo hiểm xã hội và tích lũy thời gian làm việc độc hại của họ sẽ không bị gián đoạn hay mất đi khi chuyển giao giữa các văn bản pháp luật. Đây là sự khẳng định mạnh mẽ về chính sách an sinh xã hội của Nhà nước đối với lực lượng lao động trực tiếp sản xuất trong các điều kiện khó khăn.

Các doanh nghiệp và người sử dụng lao động cần chủ động rà soát lại danh sách nhân viên, đối chiếu với danh mục mới để điều chỉnh các chế độ phụ cấp độc hại, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân và tổ chức khám sức khỏe định kỳ đúng quy định, đảm bảo tuân thủ pháp luật từ ngày 01/03/2021.