Chấn chỉnh tình trạng "loạn" phương thức tuyển sinh lớp 10

Trong thời gian qua, dư luận xã hội xôn xao trước việc nhiều địa phương công bố phương án tuyển sinh lớp 10 năm học 2024-2025 với những ưu tiên "khủng" dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Cụ thể, một số tỉnh thành đã phê duyệt kế hoạch tuyển thẳng học sinh có điểm IELTS từ 5.0 trở lên, hoặc cộng từ 1 đến 2 điểm cho những em đạt mức 6.0 - 6.5 IELTS.

Trước tình hình này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn 715/BGDĐT-GDTrH yêu cầu các tỉnh, thành phố thực hiện tuyển sinh theo đúng quy định. Bộ nhấn mạnh rằng việc tuyển thẳng hay cộng điểm cho chứng chỉ ngoại ngữ là không đúng với quy định hiện hành.

Những đối tượng nào thực sự được tuyển thẳng vào lớp 10?

Theo quy định tại Điều 7 của Văn bản hợp nhất 03/VBHN-BGDĐT, chỉ có 4 nhóm đối tượng sau đây được hưởng quyền lợi tuyển thẳng vào trung học phổ thông:

a) Học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú;
b) Học sinh là người dân tộc rất ít người;
c) Học sinh khuyết tật;
d) Học sinh đạt giải cấp quốc gia và quốc tế về văn hóa; văn nghệ; thể dục thể thao; Cuộc thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Như vậy, chứng chỉ IELTS hay các giải học sinh giỏi cấp tỉnh hoàn toàn không nằm trong danh mục được tuyển thẳng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Quy định về cộng điểm ưu tiên: Ai thuộc diện thụ hưởng?

Bên cạnh việc tuyển thẳng, chế độ cộng điểm ưu tiên cũng được quy định rất chặt chẽ. Các nhóm đối tượng được cộng điểm bao gồm con liệt sĩ, con thương binh, bệnh binh, người dân tộc thiểu số hoặc người đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Mức điểm cộng do Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương quy định nhưng phải đảm bảo khoảng cách giữa các nhóm đối tượng là 0,5 điểm trên thang điểm 10.

Việc tự ý đưa thêm tiêu chí chứng chỉ ngoại ngữ vào diện cộng điểm ưu tiên không chỉ làm sai lệch bản chất của chính sách ưu tiên mà còn tạo ra sự bất bình đẳng giữa các nhóm học sinh có điều kiện tiếp cận ngoại ngữ khác nhau.

Trách nhiệm của địa phương và công tác thanh tra

Bộ Giáo dục đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo rà soát, phê duyệt lại kế hoạch tuyển sinh nếu có nội dung chưa phù hợp. Đối với các địa phương đã lỡ công bố phương án có IELTS, cần phải điều chỉnh ngay và thông báo công khai để phụ huynh, học sinh nắm rõ, tránh gây hoang mang.

Trong năm 2024, Bộ sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch tuyển sinh tại các địa phương để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Việc siết chặt quy định này được xem là bước đi cần thiết để trả lại sự công bằng cho kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vốn luôn căng thẳng tại các thành phố lớn.