Không gian mạng đang trở thành mảnh đất màu mỡ cho các loại tội phạm công nghệ cao hoạt động với những thủ đoạn ngày càng tinh vi và khó lường. Trước thực trạng này, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an đã phối hợp cùng các nền tảng công nghệ lớn triển khai chiến dịch tuyên truyền quy mô lớn nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng.

Thực trạng lừa đảo trực tuyến và sự vào cuộc của cơ quan chức năng

Năm 2025 ghi nhận sự bùng nổ của các hình thức lừa đảo qua mạng, từ giả danh cơ quan pháp luật đến lừa đảo đầu tư tài chính. Theo quy định tại Luật An ninh mạng 2018, các hành vi sử dụng không gian mạng để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản là vi phạm pháp luật nghiêm trọng và sẽ bị xử lý nghiêm minh.

Chiến dịch "Lừa đảo online - Chung tay phòng chống" đã quy tụ hàng trăm nhà sáng tạo nội dung nhằm phổ biến kiến thức về 07 hình thức lừa đảo phổ biến nhất hiện nay. Mục tiêu cốt lõi là giúp người dùng nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường và trang bị kỹ năng tự bảo vệ thông tin cá nhân.

Công thức 3C: "Chậm - Chặn - Chắn" - Chìa khóa an toàn mạng

Thông điệp trung tâm của chiến dịch năm 2025 là công thức an toàn 3C - "Chậm để Chắc chắn, An toàn hơn". Đây được coi là bộ quy tắc ứng xử vàng cho mọi công dân khi tham gia môi trường số:

• CHẬM - để kiểm chứng: Luôn xác minh nguồn tin trước khi chia sẻ hoặc thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào. Đừng để áp lực thời gian từ kẻ lừa đảo làm mờ đi sự tỉnh táo.
• CHẶN - để phòng ngừa rủi ro: Chủ động nhận biết các dấu hiệu cảnh báo, thiết lập lớp bảo vệ tài khoản (như xác thực 2 lớp) và cấu hình an toàn cho thiết bị cá nhân.
• CHẮN - để bảo vệ cộng đồng: Khi phát hiện hành vi đáng ngờ, hãy báo cáo ngay cho cơ quan chức năng hoặc các nền tảng mạng xã hội để cùng nhau xây dựng môi trường mạng an toàn.

Chế tài nghiêm khắc đối với tội phạm lừa đảo qua mạng

Pháp luật Việt Nam đã xây dựng khung pháp lý chặt chẽ để trừng trị các hành vi lừa đảo trực tuyến. Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, đối tượng thực hiện có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xử phạt hành chính

Theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP, các hành vi vi phạm về an ninh, trật tự trên không gian mạng có thể bị phạt tiền lên đến hàng chục triệu đồng, đồng thời bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, cơ quan điều tra sẽ căn cứ vào Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) để khởi tố. Cụ thể, tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản có thể đối mặt với mức hình phạt cao nhất là tù chung thân.

Việc bảo vệ an ninh mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là nghĩa vụ của mỗi cá nhân. Hãy luôn tỉnh táo và áp dụng triệt để công thức 3C để không trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao.