Viên chức cần đặc biệt lưu ý những thay đổi quan trọng trong quy định kỷ luật sắp tới (ảnh minh họa)

Kéo dài thời hiệu kỷ luật viên chức lên đến 05 năm: Hết thời "né" kỷ luật

Trong bối cảnh hiện tại (tháng 03/2020), việc xử lý kỷ luật viên chức vẫn đang được thực hiện theo quy định tại Luật Viên chức 2010 và hướng dẫn tại Nghị định 27/2012/NĐ-CP. Tuy nhiên, một "cơn lốc" thay đổi sắp đổ bộ khi Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2020.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc thay đổi căn bản về thời hiệu kỷ luật. Theo quy định tại Điều 53 Luật Viên chức 2010, thời hiệu xử lý kỷ luật là 24 tháng, kể từ thời điểm có hành vi vi phạm. Điều này vô hình trung đã tạo ra kẽ hở cho một số trường hợp "né" kỷ luật bằng cách kéo dài thời gian hoặc che giấu vi phạm cho đến khi hết thời hạn 2 năm.

Để khắc phục tình trạng này, khoản 7 Điều 2 Luật sửa đổi 2019 đã quy định thời hiệu kỷ luật mới theo hướng kéo dài hơn rất nhiều:

"Thời hiệu xử lý kỷ luật là thời hạn mà khi hết thời hạn đó thì viên chức có hành vi vi phạm không bị xử lý kỷ luật. Thời hiệu xử lý kỷ luật được quy định như sau:
a) 02 năm đối với hành vi vi phạm ít nghiêm trọng đến mức phải kỷ luật bằng hình thức khiển trách;
b) 05 năm đối với hành vi vi phạm không thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản này."

Như vậy, thay vì chỉ có 24 tháng như trước đây, sắp tới viên chức có thể bị "truy cứu" trách nhiệm kỷ luật trong thời gian lên đến 05 năm đối với các hành vi vi phạm từ mức cảnh cáo trở lên. Đây là một sự răn đe mạnh mẽ, yêu cầu mỗi viên chức phải luôn chuẩn mực trong hoạt động nghề nghiệp, bởi sai phạm hôm nay có thể bị xử lý sau nhiều năm nữa.

4 trường hợp đặc biệt: Kỷ luật "bất cứ lúc nào" không cần thời hiệu

Không dừng lại ở việc kéo dài thời hiệu, quy định mới còn bổ sung một danh sách "đen" gồm 04 trường hợp vi phạm mà cơ quan quản lý có thể ra quyết định kỷ luật bất cứ lúc nào, không phụ thuộc vào việc hành vi đó đã xảy ra bao lâu. Điều này đồng nghĩa với việc "thời hiệu kỷ luật" bằng không đối với các hành vi sau:

• Viên chức là Đảng viên vi phạm đến mức bị khai trừ: Theo các quy định của Đảng, các hành vi gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng dẫn đến hình thức khai trừ sẽ không được bao che bởi thời hiệu hành chính.
• Vi phạm về công tác bảo vệ chính trị nội bộ: Đây là lĩnh vực then chốt liên quan đến sự tồn vong của tổ chức và hệ thống chính trị, do đó mọi sai phạm đều phải bị xử lý nghiêm minh tại bất kỳ thời điểm nào khi bị phát hiện.
• Xâm hại lợi ích quốc gia: Các hành vi vi phạm trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại gây tổn hại đến lợi ích của đất nước sẽ bị truy cứu trách nhiệm kỷ luật vô thời hạn.
• Sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả: Đây là hành vi gian lận nghiêm trọng về tiêu chuẩn viên chức. Việc sử dụng giấy tờ không hợp pháp để "chui" vào bộ máy nhà nước sẽ bị xử lý ngay lập tức khi bị phát hiện, dù viên chức đó đã công tác bao nhiêu năm.

Có thể thấy, từ ngày 01/7/2020, "tấm khiên" thời hiệu 24 tháng sẽ không còn là nơi trú ẩn an toàn cho những viên chức thiếu trách nhiệm hoặc có hành vi trục lợi. Việc siết chặt kỷ luật này không chỉ nhằm làm trong sạch đội ngũ mà còn hướng tới xây dựng một nền công vụ liêm chính, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Lời khuyên pháp lý: Các viên chức đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập cần chủ động cập nhật các quy định mới của Luật sửa đổi 2019 để điều chỉnh hành vi và tác phong làm việc, tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc trong tương lai.

Nguyễn Hương - Hệ Thống Pháp Luật