Ngày 03/03/2006, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 23/2006/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ và phát triển rừng 2004. Đây được xem là một văn bản pháp lý quan trọng, tạo hành lang thông thoáng cho các nhà đầu tư nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia vào lĩnh vực lâm nghiệp tại Việt Nam.

Mở rộng đối tượng và phạm vi thuê rừng sản xuất

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định 23/2006/NĐ-CP là quy định cụ thể về việc cho thuê rừng đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức và cá nhân nước ngoài. Theo đó, các đối tượng này được phép thuê rừng sản xuất là rừng trồng để thực hiện các dự án đầu tư lâm nghiệp.

Đối với rừng tự nhiên, việc cho thuê để kết hợp kinh doanh cảnh quan, nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái - môi trường hoặc sản xuất kinh doanh lâm sản sẽ được thực hiện theo các quy định cụ thể do Thủ tướng Chính phủ ban hành. Điều này cho thấy sự thận trọng nhưng cũng đầy linh hoạt của Nhà nước trong việc khai thác tài nguyên rừng gắn liền với bảo tồn.

Quyền tự chủ và các giao dịch dân sự về rừng của chủ rừng nước ngoài

Pháp luật hiện hành đã mở rộng đáng kể quyền hạn của chủ rừng là nhà đầu tư nước ngoài. Cụ thể, chủ rừng là người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quyền chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê lại, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn và thậm chí là để thừa kế quyền sử dụng, quyền sở hữu rừng.

Đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài, quyền lợi được tập trung vào giá trị quyền sử dụng rừng và quyền sở hữu rừng sản xuất là rừng trồng trong các trường hợp:

• Chuyển nhượng rừng sản xuất là rừng trồng do mình tự đầu tư trên đất Nhà nước cho thuê.
• Tặng cho rừng sản xuất là rừng trồng cho Nhà nước hoặc cộng đồng dân cư thôn.
• Cho thuê lại rừng sản xuất là rừng trồng trên diện tích đất thuê trả tiền một lần.

Quy định nghiêm ngặt về thu hồi và gia hạn sử dụng rừng

Bên cạnh việc tạo điều kiện đầu tư, Nghị định 23/2006/NĐ-CP cũng thiết lập các quy tắc chặt chẽ về quản lý. Tại Điều 26, Nhà nước thực hiện thu hồi rừng trong các trường hợp phục vụ quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia hoặc khi chủ rừng vi phạm nghiêm trọng pháp luật lâm nghiệp.

Về việc gia hạn, Điều 25 quy định chủ rừng được gia hạn nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng, chấp hành tốt pháp luật và việc sử dụng rừng phù hợp với quy hoạch đã phê duyệt.

Trích dẫn Điều 25 Nghị định 23/2006/NĐ-CP:
1. Điều kiện được gia hạn sử dụng rừng:
a) Chủ rừng có nhu cầu tiếp tục sử dụng rừng.
b) Chủ rừng chấp hành tốt pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng trong quá trình sử dụng rừng.
c) Hiện trạng sử dụng rừng của chủ rừng phù hợp quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng.

Trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan quản lý

Để đảm bảo tính thống nhất, Điều 30 quy định rõ trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường trong việc hướng dẫn giao rừng, thuê rừng gắn liền với giao đất, thuê đất.

Việc ban hành Nghị định này không chỉ cụ thể hóa các điều khoản của Luật Bảo vệ và phát triển rừng 2004 mà còn thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc huy động mọi nguồn lực, kể cả nguồn lực quốc tế, để bảo vệ và phát triển vốn rừng quốc gia, hướng tới một nền kinh tế xanh và bền vững.

(Theo Hệ thống pháp luật tổng hợp)