Một trong những chính sách an sinh xã hội nhân văn nhất của Việt Nam chính là quyền lợi dành cho người tham gia Bảo hiểm y tế (BHYT) đủ 5 năm liên tục. Tuy nhiên, lâu nay, việc nhận lại số tiền cùng chi trả vượt mức vẫn là một hành trình đầy gian nan với nhiều thủ tục giấy tờ. Bước sang năm 2025, một bước ngoặt lớn từ Nghị định 188/2025/NĐ-CP hứa hẹn sẽ cởi bỏ hoàn toàn gánh nặng này cho người bệnh.

Quy định hiện hành: Gian nan thủ tục thanh toán trực tiếp

Theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 27 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, người bệnh có số tiền cùng chi trả lũy kế trong năm tài chính lớn hơn 06 tháng lương cơ sở sẽ được thanh toán trực tiếp phần vượt này tại cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH).

“Trường hợp người bệnh có số tiền cùng chi trả lũy kế trong năm tài chính tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác nhau hoặc tại cùng một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh lớn hơn 06 tháng lương cơ sở thì người bệnh mang chứng từ đến cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cấp thẻ bảo hiểm y tế để thanh toán số tiền cùng chi trả lớn hơn 06 tháng lương cơ sở và nhận giấy xác nhận không phải cùng chi trả trong năm đó.”

Thực tế cho thấy, việc phải lưu giữ hóa đơn, chứng từ từ nhiều lần khám chữa bệnh khác nhau và trực tiếp đến cơ quan BHXH để làm thủ tục đối soát là một trở ngại không nhỏ, đặc biệt với những bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo hoặc người cao tuổi.

Bước ngoặt từ 01/7/2025: Tự động hóa quyền lợi người bệnh

Kể từ ngày 01/7/2025, khi Nghị định 188/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thủ tục thanh toán trực tiếp cho trường hợp này sẽ bị bãi bỏ theo quy định tại khoản 4 Điều 70 Nghị định 188/2025/NĐ-CP.

Thay vào đó, cơ chế thanh toán sẽ được chuyển sang hình thức tự động hóa thông qua hệ thống dữ liệu điện tử. Cụ thể, theo Điều 54 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, trách nhiệm bảo đảm quyền lợi cho người bệnh sẽ thuộc về cơ quan BHXH và cơ sở khám chữa bệnh:

• Cơ quan BHXH: Có trách nhiệm tổng hợp, cập nhật thường xuyên dữ liệu chi phí cùng chi trả lũy kế và thời điểm người bệnh đủ 5 năm liên tục trên hệ thống thông tin quốc gia.
• Cơ sở khám chữa bệnh: Căn cứ vào dữ liệu này để xác định ngay thời điểm người bệnh được miễn cùng chi trả trong từng lần khám, giúp người dân hưởng quyền lợi tức thì mà không cần làm đơn từ hậu kiểm.

Giải quyết hồ sơ chuyển tiếp ra sao?

Một vấn đề được nhiều người quan tâm là các chi phí phát sinh trước ngày 01/7/2025 nhưng đến sau thời điểm này mới nộp hồ sơ thì giải quyết thế nào? Bộ Y tế đã có hướng dẫn rõ ràng: Các chi phí phát sinh trong giai đoạn từ 01/12/2018 đến hết 30/6/2025 vẫn sẽ được giải quyết theo quy định cũ tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP.

Như vậy, người dân hoàn toàn có thể yên tâm rằng quyền lợi của mình luôn được bảo vệ xuyên suốt. Việc chuyển đổi sang cơ chế tự động không chỉ giảm bớt thủ tục hành chính rườm rà mà còn thể hiện sự hiện đại hóa trong quản lý nhà nước, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.