Trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở tại các đô thị lớn ngày càng tăng cao, việc sở hữu một suất mua Nhà ở xã hội (NOXH) thường trở thành một cuộc "đua" đầy may rủi thông qua hình thức bốc thăm. Tuy nhiên, không phải ai cũng phải trải qua quy trình này. Theo quy định mới nhất tại Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100/2024/NĐ-CP, có những nhóm đối tượng đặc thù được ưu tiên giải quyết trước.

Thứ tự ưu tiên: Ai được gọi tên trước?

Khi một dự án NOXH có số lượng hồ sơ đăng ký vượt quá số căn hộ mở bán, cơ quan chức năng và chủ đầu tư sẽ áp dụng thứ tự ưu tiên. Theo điểm đ khoản 1 Điều 79 Luật Nhà ở 2023, 5 nhóm đối tượng sau đây sẽ được ưu tiên hỗ trợ trước nếu có cùng tiêu chuẩn và điều kiện:

• Người có công với cách mạng: Những người đã có đóng góp to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
• Thân nhân liệt sĩ: Vợ, chồng, con hoặc cha mẹ của liệt sĩ.
• Người khuyết tật: Đối tượng cần sự hỗ trợ đặc biệt về không gian sống.
• Người tái định cư: Những người được bố trí tái định cư theo hình thức mua, thuê mua NOXH.
• Nữ giới: Một điểm mới mang tính nhân văn nhằm bảo vệ quyền lợi phụ nữ trong tiếp cận nhà ở.

Quy định này đảm bảo rằng những người yếu thế hoặc có công với đất nước sẽ có cơ hội an cư lạc nghiệp cao hơn mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào sự may rủi của lá thăm.

Cơ chế "đặc cách" không cần bốc thăm

Nhiều người dân thắc mắc: Liệu có phải cứ thuộc nhóm ưu tiên là chắc chắn có nhà? Câu trả lời nằm ở cơ chế vận hành danh sách. Theo khoản 2 Điều 38 Nghị định 100/2024/NĐ-CP:

"Danh sách của nhóm đối tượng ưu tiên được sắp xếp theo thứ tự theo thời điểm nộp hồ sơ. Các căn hộ dành cho các đối tượng ưu tiên được bố trí theo thứ tự của danh sách ưu tiên cho đến khi hết, các đối tượng còn lại được tiếp tục tham gia bốc thăm."

Như vậy, nếu bạn thuộc 5 nhóm trên và nộp hồ sơ sớm, bạn sẽ được bố trí căn hộ ngay mà không cần bốc thăm. Chỉ khi số lượng người trong nhóm ưu tiên lớn hơn số căn hộ hiện có, hoặc sau khi đã giải quyết xong nhóm ưu tiên mà vẫn còn căn hộ, thì các đối tượng khác mới bắt đầu quy trình bốc thăm công khai.

Tổng hợp các đối tượng được quyền mua Nhà ở xã hội

Ngoài nhóm ưu tiên nêu trên, pháp luật cũng quy định rõ 10 nhóm đối tượng được phép tiếp cận chính sách NOXH tại Điều 76 và khoản 1 Điều 77 Luật Nhà ở 2023, bao gồm:

1. Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ.
2. Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại nông thôn.
3. Hộ gia đình tại nông thôn vùng thường xuyên bị thiên tai, biến đổi khí hậu.
4. Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại đô thị.
5. Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.
6. Công nhân, người lao động tại các doanh nghiệp, khu công nghiệp.
7. Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan lực lượng vũ trang nhân dân.
8. Cán bộ, công chức, viên chức nhà nước.
9. Đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ.
10. Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất, giải tỏa nhà ở mà chưa được bồi thường bằng đất ở, nhà ở.

Lời khuyên pháp lý: Để tăng cơ hội sở hữu nhà, người dân cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh đối tượng và điều kiện thu nhập thật kỹ lưỡng theo hướng dẫn của UBND cấp tỉnh nơi có dự án. Việc nộp hồ sơ đúng thời điểm mở bán và thuộc nhóm ưu tiên chính là "chìa khóa" vàng để an cư mà không cần lo lắng về những lá thăm may rủi.