Trước những băn khoăn của cử tri về việc mỗi trường học lựa chọn một bộ sách giáo khoa khác nhau gây khó khăn cho học sinh khi chuyển trường, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã có những phản hồi chính thức, khẳng định tính nhất quán của chương trình giáo dục phổ thông mới.

Nỗi lo "lệch pha" kiến thức khi học sinh chuyển trường

Vừa qua, Bộ GD&ĐT nhận được kiến nghị từ cử tri bày tỏ sự lo ngại về tình trạng "mỗi nơi một kiểu" trong việc lựa chọn sách giáo khoa. Theo phản ánh, việc các cơ sở giáo dục tự chọn bộ sách riêng biệt có thể tạo ra những bất cập, đặc biệt là khi học sinh phải chuyển trường giữa các địa phương khác nhau. Cử tri đề nghị cần có một bộ sách giáo khoa chung áp dụng thống nhất trên cả nước để phù hợp với thực tế xã hội.

Thực tế, tâm lý lo lắng này không phải là hiếm gặp. Nhiều phụ huynh lo ngại rằng nếu con em mình đang học bộ sách này mà chuyển sang trường dùng bộ sách khác thì sẽ bị hổng kiến thức. Tuy nhiên, theo lý giải của cơ quan quản lý, bản chất của vấn đề nằm ở "chương trình" chứ không phải ở "cuốn sách".

Căn cứ pháp lý cho chủ trương "một chương trình, nhiều sách giáo khoa"

Tại Công văn 4129/BGDĐT-VP năm 2025, Bộ GD&ĐT nhấn mạnh rằng việc có nhiều sách giáo khoa cho một môn học là chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội và Chính phủ nhằm xã hội hóa việc biên soạn học liệu, tránh độc quyền và phát huy tính sáng tạo trong dạy học.

Chủ trương này được cụ thể hóa qua các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng:

• Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội quy định rõ: Chương trình giáo dục phổ thông thống nhất cả nước, nhưng mỗi môn học có thể có một hoặc một số sách giáo khoa.
• Luật Giáo dục 2019 tiếp tục khẳng định việc xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa, miễn là đảm bảo đạt yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông.

"Sách giáo khoa triển khai chương trình giáo dục phổ thông được quy định như sau: Mỗi môn học có một hoặc một số sách giáo khoa; thực hiện xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa; việc xuất bản sách giáo khoa thực hiện theo quy định của pháp luật." (Trích khoản 1 Điều 32 Luật Giáo dục 2019)

Học sinh không bị ảnh hưởng chất lượng dù dùng sách khác nhau

Bộ GD&ĐT khẳng định, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là "pháp lệnh" thống nhất trên toàn quốc. Mọi bộ sách giáo khoa khi được đưa vào giảng dạy đều phải trải qua quá trình thẩm định nghiêm ngặt để đảm bảo đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về nội dung, phẩm chất và năng lực cần đạt của chương trình.

Sự khác biệt giữa các bộ sách chủ yếu nằm ở cách tiếp cận, ngữ liệu sử dụng hoặc phương pháp trình bày để phù hợp với đặc thù vùng miền. Do đó, dù học sinh học theo bộ sách nào thì mục tiêu cuối cùng vẫn là đạt được các chuẩn kiến thức quy định. Việc chuyển trường sẽ không gây ra sự đứt gãy về mặt kiến thức nếu giáo viên thực hiện đúng phương pháp dạy học lấy chương trình làm gốc.

Bên cạnh đó, Bộ cũng khuyến nghị học sinh cần có ý thức giữ gìn sách giáo khoa, không viết, vẽ trực tiếp vào sách để có thể tái sử dụng cho các năm học sau, góp phần tiết kiệm nguồn lực cho gia đình và xã hội.