Sự ra đời của Luật Căn cước 2023 (số 26/2023/QH15) đánh dấu một bước tiến mới trong công tác quản lý dân cư tại Việt Nam. Một trong những điểm đáng chú ý nhất khiến dư luận quan tâm chính là việc đổi tên gọi từ "Căn cước công dân" sang "Căn cước". Tuy nhiên, điều này cũng vô tình tạo ra tâm lý lo lắng cho không ít người dân về việc liệu có phải xếp hàng đi làm lại giấy tờ tùy thân hay không.

Thẻ Căn cước công dân cũ còn giá trị sử dụng đến khi nào?

Để đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân và tránh gây xáo trộn trong các giao dịch dân sự, cơ quan lập pháp đã đưa ra những quy định chuyển tiếp hết sức linh hoạt. Theo quy định tại Điều 46 Luật Căn cước 2023, giá trị sử dụng của các loại giấy tờ cũ được xác định như sau:

"1. Thẻ căn cước công dân đã được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành có giá trị sử dụng đến hết thời hạn được ghi trong thẻ, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này. Công dân khi có nhu cầu thì được cấp đổi sang thẻ căn cước."

Như vậy, nếu thẻ Căn cước công dân của bạn vẫn còn thời hạn sử dụng ghi trên mặt thẻ, bạn hoàn toàn không bắt buộc phải đi đổi sang thẻ Căn cước mới ngay từ ngày 01/7/2024. Mọi giao dịch, thủ tục hành chính sử dụng thông tin từ thẻ cũ vẫn được giữ nguyên giá trị pháp lý.

Lộ trình "khai tử" Chứng minh nhân dân và các mốc thời gian quan trọng

Khác với thẻ Căn cước công dân, số phận của Chứng minh nhân dân (CMND) đã được định đoạt rõ ràng hơn. Các loại CMND (9 số và 12 số) dù còn thời hạn sử dụng cũng sẽ chỉ có giá trị đến hết ngày 31/12/2024. Kể từ ngày 01/01/2025, CMND chính thức không còn giá trị sử dụng trong các giao dịch.

Bên cạnh đó, một điểm lưu ý quan trọng cho những ai có thẻ Căn cước công dân hoặc CMND hết hạn trong khoảng thời gian từ ngày 15/01/2024 đến trước ngày 30/6/2024: Các loại giấy tờ này sẽ được tự động gia hạn giá trị sử dụng đến hết ngày 30/6/2024 để chờ làm thẻ mới theo luật mới.

Ai là đối tượng bắt buộc phải cấp đổi thẻ Căn cước mới?

Dù không bắt buộc đổi đồng loạt, nhưng theo Điều 19 Luật Căn cước 2023 và các quy định liên quan, công dân Việt Nam phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ trong các trường hợp sau:

• Công dân đủ 14 tuổi (đây là độ tuổi bắt buộc làm thẻ lần đầu).
• Công dân đến độ tuổi phải đổi thẻ theo quy định: đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi.
• Thẻ bị hư hỏng không sử dụng được, thay đổi thông tin về họ, chữ đệm, tên khai sinh, ngày, tháng, năm sinh hoặc khi có sai sót về thông tin trên thẻ.
• Xác định lại quê quán, giới tính hoặc có thay đổi về nơi thường trú.

Đặc biệt, Luật mới cũng mở rộng đối tượng cấp thẻ cho trẻ em dưới 14 tuổi theo nhu cầu. Đây là một điểm mới văn minh, giúp tích hợp nhiều loại giấy tờ của trẻ vào thẻ Căn cước, thuận tiện cho việc đi lại và khám chữa bệnh.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc đổi tên thẻ không chỉ đơn thuần là thay đổi danh xưng mà còn đi kèm với việc tích hợp sinh trắc học mống mắt và các thông tin tích hợp khác vào chip điện tử. Nếu bạn đang sử dụng CMND, hãy chủ động sắp xếp thời gian đi làm thẻ Căn cước trước ngày 31/12/2024 để tránh tình trạng quá tải vào cuối năm. Đối với những người đã có thẻ Căn cước công dân gắn chip còn hạn dài, hãy cứ yên tâm sử dụng cho đến khi đến kỳ hạn đổi thẻ theo độ tuổi.

Cơ quan Nhà nước cũng được yêu cầu không được gây khó khăn, không được yêu cầu công dân phải thay đổi, điều chỉnh thông tin trên các giấy tờ đã cấp trước đó nếu các giấy tờ này sử dụng thông tin từ CMND hoặc CCCD cũ.