Việc ổn định dân cư tại các vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, vùng đặc biệt khó khăn hay khu vực biên giới không chỉ là bài toán về chỗ ở mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm đảm bảo an sinh xã hội và quốc phòng an ninh. Theo Quyết định 590/QĐ-TTg năm 2022, Chính phủ đã đặt ra những mục tiêu cụ thể nhằm giúp người dân "an cư lạc nghiệp" tại những vùng đất mới.

Mục tiêu nhân văn của Chương trình bố trí dân cư

Chương trình hướng tới việc bố trí ổn định dân cư tại các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, di cư tự do và khu rừng đặc dụng. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao đời sống người dân, hạn chế thiệt hại do thiên tai và giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho bà con.

Đặc biệt, chương trình nhấn mạnh việc hỗ trợ người dân tiếp cận bình đẳng các dịch vụ xã hội cơ bản, góp phần giảm nghèo bền vững và bảo vệ môi trường sinh thái.

Chính sách giao đất và miễn giảm tiền sử dụng đất

Một trong những giải pháp quan trọng nhất là việc đảm bảo quỹ đất ở và đất sản xuất cho người dân. Theo quy định tại Luật Đất đai 2024, các địa phương có trách nhiệm rà soát, giao đất ở cho các hộ gia đình, cá nhân thuộc dự án bố trí ổn định dân cư.

Cụ thể, các chính sách đáng chú ý bao gồm:

• Giao đất ở, đất sản xuất: Đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế và tập quán canh tác của từng địa phương.
• Miễn, giảm tiền sử dụng đất: Thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho các hộ gia đình khó khăn.
• Hỗ trợ trực tiếp: Bao gồm chi phí di chuyển người và tài sản, hỗ trợ khai hoang, xây dựng nhà ở, lương thực và nước sinh hoạt trong thời gian đầu định cư.

Đối với những hộ gia đình đang cư trú hợp pháp trong khu rừng đặc dụng, khi thực hiện tái định cư sẽ được hưởng đầy đủ các chính sách bồi thường, hỗ trợ theo quy định hiện hành.

Hỗ trợ sinh kế và đào tạo nghề: Chìa khóa thoát nghèo bền vững

Không chỉ dừng lại ở việc cấp đất, Chính phủ còn chú trọng đến việc tạo ra sinh kế lâu dài cho người dân. Theo hướng dẫn tại Thông tư 24/2023/TT-BNNPTNT, các hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất được ưu tiên hàng đầu.

Bà con sẽ được tập huấn, chuyển giao kỹ thuật sản xuất, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Đồng thời, các mô hình đào tạo nghề phục vụ cơ cấu lại ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới cũng được triển khai mạnh mẽ tại các vùng dự án.

"Việc bố trí dân cư phải gắn liền với quy hoạch sản xuất, xây dựng nông thôn mới và đảm bảo các điều kiện về hạ tầng thiết yếu như điện, đường, trường, trạm."

Với những chính sách đồng bộ và quyết liệt, Chương trình bố trí dân cư kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới cho các vùng khó khăn, giúp người dân yên tâm bám bản, bám biên, cùng chung tay phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền quốc gia.