Tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng đang trở thành một vấn nạn nhức nhối, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự và đời sống xã hội. Nhằm siết chặt quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia đấu tranh phòng, chống tin giả, Chính phủ đã ban hành quy định mới mang tính đột phá. Kể từ ngày 05/10/2026, người dân có thể trực tiếp phản ánh, tố giác các thông tin giả mạo, sai sự thật thông qua ứng dụng Định danh quốc gia VNeID.

VNeID chính thức trở thành kênh tiếp nhận phản ánh tin giả từ 05/10/2026

Ngày 18/9/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 328/2026/NĐ-CP quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật. Văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/10/2026, đánh dấu một bước tiến mới trong việc làm sạch môi trường mạng tại Việt Nam.

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định này là việc đa dạng hóa các kênh tiếp nhận thông tin phản ánh từ quần chúng nhân dân. Cụ thể, theo quy định tại khoản 2 Điều 13 Nghị định 328/2026/NĐ-CP:

"2. Việc báo tin, tố giác, phản ánh thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật được thực hiện thông qua liên hệ trực tiếp, đường dây nóng; qua cổng thông tin điện tử của các cơ quan, bộ, ban, ngành; qua ứng dụng VNeID hoặc gửi văn bản đến các cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật."

Như vậy, bên cạnh các phương thức truyền thống như gọi điện đến đường dây nóng, gửi văn bản hoặc phản ánh qua cổng thông tin điện tử, ứng dụng Định danh quốc gia VNeID đã chính thức được pháp điển hóa trở thành một kênh tiếp nhận thông tin chính thống. Điều này giúp người dân tối ưu hóa thời gian, dễ dàng gửi các bằng chứng (hình ảnh, video, đường link) về tin giả, tin sai sự thật tới cơ quan chức năng chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại thông minh.

Quy trình tiếp nhận và xử lý tin giả của cơ quan chức năng

Không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận, Nghị định 328/2026/NĐ-CP còn quy định rất rõ ràng, minh bạch về quy trình xác minh và xử lý thông tin sau khi nhận được phản ánh từ người dân. Quy trình này được thực hiện nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính chính xác, tránh việc oan sai hoặc bỏ lọt vi phạm.

Theo quy định tại Điều 9 Nghị định 328/2026/NĐ-CP, quy trình kiểm chứng, xác minh được thực hiện qua các bước sau:

• Phân loại thông tin: Cơ quan tiếp nhận sẽ tiến hành phân loại thông tin để xác định thẩm quyền giải quyết hoặc chuyển cho các cơ quan chuyên môn phù hợp.
• Xác minh nguồn tin: Tiến hành xác định danh tính của cá nhân, tổ chức phát ngôn, đăng tải hoặc phát tán tin giả. Trong trường hợp khó khăn, các bộ, ngành và địa phương sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để truy tìm đối tượng vi phạm.
• Kết luận kiểm chứng: Cơ quan chức năng sẽ đưa ra kết luận rõ ràng thuộc một trong ba trạng thái: Xác thực là tin giả, tin sai sự thật; Thông tin không phải là tin giả; hoặc Thông tin không có điều kiện xác thực.
• Công khai trạng thái xử lý: Trong suốt quá trình xác minh, trạng thái của thông tin phản ánh sẽ được hiển thị công khai trên cổng thông tin điện tử là "Đang xử lý" và chuyển sang "Đã hoàn thành xử lý" sau khi có kết luận cuối cùng.

Chế tài nghiêm khắc đối với hành vi tung tin giả và lợi dụng báo tin sai sự thật

Việc ban hành quy định phản ánh qua VNeID đi kèm với những chế tài xử phạt vô cùng nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm hành chính trên không gian mạng. Tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm, hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật hiện hành.

Cụ thể, theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP) và mới nhất là Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức (đối với cá nhân mức phạt bằng 1/2 mức phạt của tổ chức).

Đặc biệt, pháp luật cũng quy định rất rõ về trách nhiệm của người báo tin. Tại Điều 13 Nghị định 328/2026/NĐ-CP, Chính phủ nghiêm cấm việc lợi dụng hoạt động báo tin, tố giác để vu khống, phá hoại hoặc gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác. Hành vi cố ý báo tin giả, tố giác sai sự thật nhằm mục đích xấu sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Việc tích hợp tính năng phản ánh tin giả lên ứng dụng VNeID không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn khẳng định vai trò chủ thể của người dân trong việc xây dựng một không gian mạng an toàn, lành mạnh và văn minh. Mỗi người dân hãy là một "màng lọc" thông minh, chủ động kiểm chứng thông tin và sử dụng quyền phản ánh của mình một cách có trách nhiệm để chung tay đẩy lùi vấn nạn tin giả.